Η πολιτική αυτοκτονία του Ιράν, η αφύπνιση της Σαουδικής Αραβίας και των ΗΑΕ και η παρακμή της Κίνας

Η Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ αποκτούν πλέον επιχειρησιακή ικανότητα παράκαμψης των Στενών του Ορμούζ σε κλίμακα που καθιστά αδύνατο για το Ιράν να χρησιμοποιήσει τον αποκλεισμό της διώρυγας ως όπλο εκβιασμού.

Το Ιράν έχει ιστορικά στοιχεία τον Ορμούζ ως το κεντρικό του escalation lever: η απειλή κλεισίματος αποτελούσε πολιτικά αντίβαρα στις αμερικανικές κυρώσεις και σε άλλες στρατιωτικές πιέσεις. Με τους δύο αγωγούς σε πλήρη λειτουργία, αυτός ο μοχλός αποδυναμώνεται δομικά χτυπώντας το ίδιο το Ιράν σαν κράτος αλλά όχι το εξαγορασμένο καθεστώς του.

Β. Η απώλεια ισχύος του Ιράν

Το Ιράν χάνει στρατηγική σε τρία επίπεδα:

Τακτική μόχλευση: Κλείσιμο Ορμούζ δεν θα σταματά πλέον τις εξαγωγές της Σαουδικής Αραβίας και των ΗΑΕ. Οι δύο χώρες εξάγουν συνδυαστικά 9-11 εκατ. β/η, εκ των οποίων τα 7 εκατ. μπορεί να παρακαμφθούν δυτικά μέσω Petroline (Yanbu → Ερυθρά Θάλασσα) και περαιτέρω ανατολικά μέσω Habshan-Fujairah (Κόλπος Ομάν).

Escalation deterrence: Το Ιράν χάνει την ασύμμετρη ικανότητα να επιβάλει αδιακρίτως ακριβές κόστος στην παγκόσμια αγορά με ελάχιστο δικό του κόστος. Μία επίθεση στο Ορμούζ πλήττει πλέον σε μεγαλύτερο βαθμό τις ίδιες τις εξαγωγές Ιράν (που διέρχονται αποκλειστικά μέσω Ορμούζ), παρά τους αντιπάλους του.

Geopolitical bargaining: Στις διπλωματικές διαπραγματεύσεις (π.χ. πυρηνικό πρόγραμμα, κυρώσεις OFAC), το Ορμούζ ήταν ένα implicitly credible kërcënim. Η κλίμακα των 7 εκατ. β/η μέσω Petroline αναιρεί αυτή την αξιοπιστία σε τεράστιο βαθμό. Τα κράτη και οι επιχειρήσεις που ήθελαν φθηνή ενέργεια από τον Ιράν πολύ απλά πλέον θα οδηγηθούν σε άλλες πιο αξιόπιστες λύσεις (πχ Ρωσία) για ενεργειακές ροές. Αυτό ορισμένοι στη Δύση το θεωρούν «νίκη» για το Ιράν..

II. ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

Β. Επίπτωση στη διαμόρφωση τιμών

Η λειτουργία σε πλήρη ικανότητα των δύο αγωγών έχει άμεση επίπτωση στο geopolitical risk premium του αργού:

WTI spread: Θα συμπιεστεί από Μέση Ανατολή καθώς η εναλλακτική ροή μέσω Ερυθράς (Yanbu → Σουέζ → Μεσόγειος → Atlantic Basin) διατηρεί ρευστότητα αγοράς.

Arab Light OSP: Η Saudi Aramco αποκτά μεγαλύτερη τιμολογιακή ευελιξία, εφόσον η βεβαιότητα παράδοσης προς Ευρώπη και Ασία συγκεκριμένη.

Γ. LNG & φυσικό αέριο

Το Ιράν δεν διαθέτει αντίστοιχη bypass υποδομή. Οι εξαγωγές LNG των ΗΑΕ μέσω Fujairah ενισχύουν τη ρευστότητα στον Ινδικό Ωκεανό, μειώνοντας την εξάρτηση από τον SLOC (Sea Line of Communication) μέσω Ορμούζ.

ΙΙΙ. ΠΩΣ ΒΓΑΙΝΟΥΝ ΧΑΜΕΝΕΣ ΙΡΑΝ ΚΑΙ ΚΙΝΑ

Α. Ιράν — Τριπλή αποδυνάμωση

1. Γεωπολιτικό επίπεδο: Το Ορμούζ ήταν το μοναδικό ασύμμετρο όπλο του Ιράν. Η ικανότητα παράκαμψης 7 εκατ. β/η αναιρεί αυτή την απειλή ως αξιόπιστο διπλωματικό εργαλείο.

2. Οικονομικό επίπεδο: Εάν το Ιράν ποτέ δεν επιχειρούσε να κλείσει τον Ορμούζ, θα αυτοπαγιδευτεί τις δικές του εξαγωγές (οι οποίες δεν διαθέτουν παράκαμψη) ενώ οι αντίπαλοί του θα συνέχιζαν να εξάγουν. Αυτή η ασύμμετρη δυναμική αυτοτραυματισμού δεν εφαρμόστηκε από τον Ιράν κατά τον πόλεμο των 12 ημερών.

3. Στρατηγικό επίπεδο: Ο συνδυασμός Petroline + Habshan-Fujairah, μαζί με τον ήδη υπάρχοντα IPSA αγωγό, σχηματίζει ένα trilateral bypass network που καθορίζει τον Ορμούζ ενεργειακά λιγότερο κρίσιμο για την περιοχή, αλλά παραμένει κρίσιμο αποκλειστικά για τον Ιράν.

Β. Κίνα — Δύο επίπεδα απώλειας

1. Απώλεια ενεργειακής μόχλευσης ως κεφάλαιο πίεσης: Η Κίνα εισάγει ~10–11 εκατ. β/η, με 65–70% προέλευση από Κόλπο. Η εξάρτησή της από τον Ορμούζ ήταν ένα implicit leverage point που διατηρούσε την Κίνα στις σχέσεις της με τις ΗΠΑ: η αμερικανική παρουσία στον Κόλπο ήταν η de facto ασφάλεια κινεζικών ενεργειακών συμφερόντων. Με τους bypass αγωγούς, το Αμερικανο-Σαουδαραβικό ενεργειακό σύμπλεγμα γίνεται λιγότερο εξαρτημένο από την αμερικανική ναυτική παρουσία στον Κόλπο.

2. Μείωση αξίας ενεργειακός διάδρομος Ιράν-Κίνας: Η Κίνα έχει επενδύσει στρατηγικά στο ιρανικό πετρέλαιο (σκιώδης στόλος, αργό πετρέλαιο με έκπτωση, συμφωνία συνεργασίας 25 ετών 2021). Εάν η γεωπολιτική αξία του Ιράν ως Ορμούζ gatekeeper μειωθεί, μειώνεται και η μόχλευση του Ιράν στη σχέση με την Κίνα — και επομένως μειώνεται η αξία των ιρανικών πετρελαίων ως στρατηγικού asset για το Πεκίνο. Η Κίνα έχασε έναν επωφελή διαπραγματευτικό πόλο. Η φθηνή ιρανική ενέργεια που πήγαινε στην Κίνα πλέον χρειάζεται 2-5 εκατομμύρια ανά πλοίο για να περάσει τον Ορμούζ. Γιαυτό και η δήλωση του Κινέζου ΥΠΕΞ.

ΕΥΡΩΠΗ

Η Ευρώπη όπως αναφέρουμε από το 2022 είναι ο γεωγραφικός χώρος που θα δέχεται τις αρνητικές συνέπειες όλων των πολέμων σε Αφρική, Ισραήλ, Μέση Ανατολή, Ουκρανία και Ιράν. Τα αρνητικά οικονομικά, ενεργειακά, ναυτιλιακά και λαθρομεταναστευτικά απότοκα που πληρώνει ο μέσος ευρωπαίος από την τσέπη του. Επιβεβαιωμένα μέχρι στιγμής σε 4 πολέμους.

Πηγή:futurewarfare.gr