Η διάλυση των Κούρδων μαχητών της YPJ απειλεί να γκρεμίσει χρόνια κοινωνικής προόδου στη Συρία

Τον κίνδυνο να χαθούν κατακτήσεις ετών για τις γυναίκες στη βορειοανατολική Συρία αναδεικνύει άρθρο του Sirwan Kajjo στο Middle East Forum , με αφορμή τις πιέσεις της Δαμασκού για πλήρη ενσωμάτωση ή διάλυση των κουρδικών ενόπλων δομών.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η τύχη των Μονάδων Προστασίας Γυναικών, της γνωστής YPJ, της αμιγώς γυναικείας κουρδικής δύναμης που αποτέλεσε βασικό κομμάτι των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων στον πόλεμο κατά του Ισλαμικού Κράτους.

Σύμφωνα με το άρθρο, η διαδικασία ενσωμάτωσης των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων στη νέα αμυντική δομή της Συρίας προχωρά κυρίως με τους όρους της Δαμασκού, υπό την προσωρινή κυβέρνηση του Αχμέντ αλ Σαράα. Μετά την επίθεση κατά των κουρδικών δυνάμεων τον Ιανουάριο του 2026, η συριακή κυβέρνηση συνεχίζει να πιέζει για την πλήρη διάλυση των πρώην συμμάχων των Ηνωμένων Πολιτειών.

Το βασικό αγκάθι είναι η YPJ.

Η Δαμασκός, η οποία πλέον ελέγχεται από ισλαμιστικές δυνάμεις, δεν αποδέχεται την ένταξη των Κούρδων μαχητών στον συριακό στρατό, ούτε καν σε ατομική βάση, παρότι έχει δεχθεί αντίστοιχη ενσωμάτωση ανδρών μαχητών των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων.

Αντί γι' αυτό, η κυβέρνηση αλ Σάρα προτείνει την απορρόφηση μελών της YPJ στις τοπικές αστυνομικές δυνάμεις. Η ηγεσία της κουρδικής γυναικείας δύναμης απορρίπτει αυτή τη λύση, θεωρώντας την ουσιαστική υποβάθμιση και αποστρατιωτικοποίηση.

Κατά το Middle East Forum, οι διοικητές της YPJ βλέπουν τις πρόσφατες στρατιωτικές πολιτικές και απώλειες των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων όχι μόνο ως πλήγμα για το κουρδικό κίνημα, αλλά κυρίως ως πλήγμα για τις ίδιες τις Κούρδισσες γυναίκες.

Σε μια Συρία που διαμορφώνεται όλο και περισσότερο από ισλαμιστικές δυνάμεις, η ύπαρξη της YPJ θεωρείται από τις Κούρδισσες μαχητές ως αναγκαία ασπίδα για τα δικαιώματα και τις κοινωνικές κατακτήσεις που πέτυχαν τα προηγούμενα χρόνια.

Η YPJ αριθμεί σήμερα περίπου 2.500 γυναίκες μαχήτριες. Κατά τη διάρκεια του πολέμου στη Συρία, οι Κούρδισσες μαχήτριες διαδραμάτισαν κεντρικό ρόλο στη μάχη κατά των τζιχαντιστικών οργανώσεων.

Η παρουσία τους δεν ήταν απλώς ένα επικοινωνιακό εργαλείο για να συγκινήσει τη Δύση. Αντιθέτως, εξέφρασε ένα ευρύτερο κοινωνικό κίνημα στη βορειοανατολική Συρία, το οποίο προώθησε την ισότητα των φύλων και την ενεργό συμμετοχή των γυναικών στην πολιτική, την κοινωνία των πολιτών και τους θεσμούς ασφαλείας.

Τώρα όμως, μετά την απώλεια της de facto αυτονομίας των Κούρδων, πολλοί φοβούνται ότι οι θεσμοί και οι εγγυήσεις που οικοδομήθηκαν μέσα σε περισσότερο από μια δεκαετία αυτοδιοίκησης μπορεί να μην επιβιώσουν στη νέα πολιτική πραγματικότητα της Συρίας.

Το ζήτημα, επομένως, δεν είναι μόνο στρατιωτικό. Δεν αφορά απλώς την αναδιάρθρωση ή τη διάλυση μιας ένοπλης δύναμης. Αφορά το αν θα επιβιώσει ένα μοντέλο κοινωνικής χειραφέτησης των γυναικών σε μια περιοχή όπου η ισλαμιστική κυριαρχία απειλεί να επαναφέρει αυστηρούς περιορισμούς.

Η συριακή κυβέρνηση, σύμφωνα με το άρθρο, φαίνεται να επιδιώκει την πλήρη διάλυση των κουρδικών στρατιωτικών δομών. Αν αυτός ο στόχος υλοποιηθεί, οι γυναίκες μαχητές θα έχουν ελάχιστες επιλογές: είτε να ενταχθούν σε τοπικές αστυνομικές δυνάμεις είτε να αποσυρθούν πλήρως από τη στρατιωτική δράση.

Η ηγεσία των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων δεν φαίνεται να έχει πλέον την απαραίτητη ισχύ για να αντισταθεί στις διατάξεις της Δαμασκού. Η επίθεση του Ιανουαρίου και η συμφωνία ενσωμάτωσης που ακολούθησε με αισθητά τη διαπραγματευτική δυνατότητα των Κούρδων.

Οι προτάσεις από τότε και μετά κινούνται κυρίως προς την κατεύθυνση που επιθυμεί η συριακή κεντρική κυβέρνηση. Οι Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις υποχωρούν σε κρίσιμα πολιτικά και στρατιωτικά ζητήματα, χωρίς να εξασφαλίζουν ουσιαστικές παραχωρήσεις.

Αν η Συρία συνεχίσει σε αυτή την πορεία, οι Κούρδισσες μαχητές δεν θα έχουν πραγματική θέση στο μελλοντικό στρατιωτικό οικοδόμημα της χώρας.

Η πιθανή διάλυση της YPJ που σηματοδότησε κάτι πολύ μεγαλύτερο από το τέλος μιας από τις πιο γνωστές δυνάμεις που πολέμησαν το Ισλαμικό Κράτος. Θα σήμαινε το τέλος ενός ευρύτερου πειράματος γυναικείας ενδυνάμωσης, το οποίο επιδιώκει να καταστήσει τις γυναίκες πρωταγωνίστριες στην πολιτική και στρατιωτική ζωή της Μέσης Ανατολής.

Το συμπέρασμα είναι βαρύ: η ενσωμάτωση των Κούρδων σε ένα κεντρικό κράτος που κυριαρχείται από ισλαμιστές μπορεί να ακυρώσει μέσα σε λίγους μήνες κοινωνικές κατακτήσεις που χρειάζονταν χρόνια πολέμου, θυσιών και οργανώσεων για να οικοδομηθούν.

Πηγή:geopolitico.gr