Η Τεχεράνη αναζητά «κατασκευασμένη νίκη» με πυραύλους και διαπραγματεύσεις

Μια στρατηγική διπλής πίεσης, με στρατιωτική κλιμάκωση στο πεδίο και διαπραγματεύσεις στο διπλωματικό τραπέζι, φαίνεται πως ακολουθεί η Τεχεράνη, σύμφωνα με την ανάλυση του Mardo Soghom στο Middle East Forum , που καταγράφει τις τελευταίες κινήσεις του ιρανικού καθεστώτος μετά τη νέα ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή.

Στο επίκεντρο βρίσκεται ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, ο οποίος σε μήνυμά του στις 8 Ιουνίου 2026 υποστήριξε ότι ο στόχος των συνομιλιών δεν είναι η «ομαλοποίηση» των σχέσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά ο τερματισμός του πολέμου και η διαμόρφωση νέας αρχιτεκτονικής ασφάλειας στην περιοχή.

Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι ο Γκαλιμπάφ δεν παρουσίασε τη διπλωματία ως εναλλακτική της σύγκρουσης. Αντίθετα, περιέγραψε μια ιρανική στρατηγική που συνδυάζει στρατιωτική δράση και διαπραγμάτευση, δείχνοντας ότι η Τεχεράνη επιδιώκει να χρησιμοποιήσει την ελεγχόμενη κλιμάκωση ως εργαλείο πίεσης.
Από το Ισραήλ στα Στενά του Ορμούζ

Η νέα κρίση δεν παίρνει επικίνδυνες διαστάσεις μετά τις 7 Ιουνίου, όταν ο Ιράν εξαπέλυσε βαλλιστικούς πυραύλους κατά του βόρειου Ισραήλ, απαντώντας σε ισραηλινά πλήγματα στον Λίβανο. Το Ισραήλ αντέδρασε με επιθέσεις σε στρατιωτικούς στόχους εντός του Ιράν.

Η ένταση φάνηκε να αποκλιμακώνεται προσωρινά, όμως το σκηνικό άλλαξε στις 9 Ιουνίου, όταν το ελικόπτερο Apache του ξανά αμερικανικού στρατού συνετρίβη κοντά στα Στενά του Ορμούζ.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ κατηγόρησε τον Ιράν ότι κατέρριψε το ελικόπτερο, αν και η Τεχεράνη αρνήθηκε κάθε ευθύνη. Η Ουάσιγκτον απάντησε με πλήγματα κατά ιρανικών ραντάρ και αντιαεροπορικών εγκαταστάσεων κατά μήκος της ακτής του Περσικού Κόλπου.

Στις 10 Ιουνίου, ο Ιράν πέρασε στην αντιπαράθεση με πυραυλικές επιθέσεις και drones εναντίον στρατιωτικών εγκαταστάσεων που συνδέονται με τις ΗΠΑ στο Μπαχρέιν, στο Κουβέιτ και στην Ιορδανία. Πρόκειται για τη σοβαρότερη στρατιωτική ανταλλαγή μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον μετά την εφαρμογή της κατάπαυσης του πυρός.
Η «γεωμετρία του πεδίου μάχης»

Σε ηχητικό μήνυμα που επικαλέστηκαν τοπικά μέσα, ο Γκαλιμπάφ συνέδεσε ευθέως τις στρατιωτικές επιχειρήσεις με τη διπλωματική διαδικασία.

Αναφερόμενος στις πρόσφατες επιχειρήσεις Περσικό Κόλπο και στα ιρανικά πλήγματα κατά του Ισραήλ, υποστήριξε ότι μια συσκευή διαπραγμάτευσης χρειάζεται σωστή κατανόηση της «γεωμετρίας του πεδίου μάχης».

Με άλλα λόγια, κατά την ιρανική ανάγνωση, οι διαπραγματεύσεις δεν κερδίζονται μόνο πίσω από κλειστές πόρτες, με χαμόγελα και διπλωματικές χειραψίες. Χρειάζεται και στρατιωτική πίεση στο πεδίο. Από την άλλη, ο ίδιος αναγνώρισε ότι μόνο οι στρατιωτικές επιχειρήσεις δεν μπορούν να επιλέξουν όλα τα δικαιώματα που διεκδικούν την Ισλαμική Δημοκρατία.

Αυτό αποκαλύπτει την ουσία της στρατηγικής της Τεχεράνης: ούτε καθαρή διπλωματία ούτε ανεξέλεγκτος πόλεμος. Αντίθετα, ένα μοντέλο «ελεγχόμενης σύγκρουσης», με στόχο την αύξηση της διαπραγματευτικής ισχύος.
«Κατασκευασμένη νίκη»

Το Nour News, μέσο που συνδέεται με το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, παρουσίασε τις δηλώσεις Γκαλιμπάφ ως σχέδιο συνδυασμού ισχύος και διπλωματίας.

Σύμφωνα με την ανάλυση του μέσου, η στρατιωτική δράση λειτουργεί ως «μηχανή παραγωγής ισχύος», αποτρέποντας τους αντιπάλους από το να εξετάσουν νέες επιθέσεις. Η διπλωματία, από την άλλη, μετατρέπει τα κέρδη του πεδίου σε πολιτικά, νομικά και οικονομικά αποτελέσματα.

Αν αυτή η ερμηνεία είναι ακριβής, τότε η Τεχεράνη δεν επιδιώκει ούτε πλήρη συμβιβασμό ούτε μόνιμη σύγκρουση. Αναζητά μια «κατασκευασμένη νίκη»: ένα αποτέλεσμα που θα εμφανιστεί ως επιτυχία του καθεστώτος, έστω και αν έχει προκύψει μέσα από περιορισμένη στρατιωτική δράση, ελεγχόμενη διαπραγμάτευση και παρασκηνιακή διευθέτηση.
Ο μοναδικός αποκλεισμός πιέζει την Τεχεράνη

Η ιρανική στρατηγική, όμως, έχει σοβαρό κόστος. Αν και ο Γκαλιμπάφ δεν αναφέρθηκε ευθέως στον αμερικανικό ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών, η επίδρασή του είναι δύσκολη να αγνοηθεί.

Μετά από δύο περιορισμούς στις εξαγωγές πετρελαίου, η Τεχεράνη αντιμετωπίζει αυξανόμενη οικονομική πίεση και σοβαρή έλλειψη σκληρού νομίσματος.

Η μερική διαταγή της κυκλοφορίας στα Στένα του Ορμούζ έχει ανεβάσει τις διεθνείς τιμές ενέργειας, αλλά όχι σε επίπεδα που να προκαλούν παγκόσμιο σοκ ή να υποχρεώνουν την Ουάσιγκτον να δεχθεί τους ιρανικούς όρους.

Αυτό αποτελεί δυσάρεστη διαπίστωση για την Τεχεράνη: μέχρι στιγμής, το κόστος που προκαλεί στους αντιπάλους της είναι μικρότερο από το κόστος που υφίσταται η ίδια.

Ο Γκαλιμπάφ μίλησε για σχέδιο του εχθρού να «αποδυναμώσει την αντοχή του λαού και να προκαλέσει λανθασμένους υπολογισμούς στους αξιωματούχους», μια φράση που δείχνει ότι το καθεστώς αναγνωρίζει την επίδειξη της εσωτερικής οικονομικής κατάστασης.
Το στοίχημα της Τεχεράνης

Το Ιράν φαίνεται να ποντάρει σε ένα συγκεκριμένο σενάριο: ότι μια περιορισμένη κλιμάκωση θα αναγκάσει την Ουάσιγκτον να αποδεχθεί μια προσωρινή συμφωνία, η οποία θα μειώσει την οικονομική και στρατιωτική πίεση χωρίς να υποχρεώσει την Ισλαμική Δημοκρατία να παραδώσει τα βασικά. στρατηγικά της εργαλεία.

Αυτά είναι τρία: το πυρηνικό πρόγραμμα, το οπλοστάσιο βαλιστικών πυραύλων και το δίκτυο περιφερειακών πληρεξουσίων σε Λίβανο, Συρία, Ιράκ, Υεμένη και Γάζα.

Η Τεχεράνη θέλει μια συμφωνία που θα επιτρέψει να αναπνεύσει οικονομικά, να εμφανιστεί ανθεκτική στο εσωτερικό και να διατηρήσει τη βασική χαρτιά της στο περιφερειακό παιχνίδι.

Το πρόβλημα είναι ότι αυτή η στρατηγική πατά σε λεπτή γραμμή. Η ελεγχόμενη κλιμάκωση μπορεί εύκολα να ξεφύγει από τον έλεγχο. Ένα λάθος πλήγμα, ένας νεκρός Αμερικανός στρατιώτης ή μια ισραηλινή απάντηση μεγαλύτερης κλίμακας μπορεί να τινάξει στον αέρα τη διαπραγματευτική λογική της Τεχεράνης.

Ο Ιράν δεν εγκαταλείπει τη διπλωματία, αλλά δεν αντιμετωπίζει ως ειρηνική διέξοδο. Τη δουλειά ως συνέχεια της σύγκρουσης με άλλα μέσα. Και όσο η Ουάσιγκτον δείχνει απροθυμία για αποφασιστική στρατιωτική νίκη, η Τεχεράνη θα επιχειρήσει να παράγει τεχνητές νίκες μέσα από τον συνδυασμό πυραύλων, drones και διαπραγματευτικών χαρτιών.

Πηγή:geopolitico.gr