Την προμήθεια από την Τουρκία 104 αναλώσιμων, αυτόνομων, δυνάμενων να επιχειρούν σε σμήνη των τεσσάρων, μη επανδρωμένων σκαφών επιφανείας αυτοκτονίας (KUSV: Kamikaze Unmanned Surface Vessel) για το Ναυτικό της, αποκάλυψε με δημοσίευμά του ο διαδικτυακός βραχίονας της αμερικανικής επιθεώρησης Defense News, στο απόηχο της διεθνούς έκθεσης αμυντικών συστημάτων SAHA Expo 2026, που διεξήχθη πρόσφατα στην Κωνσταντινούπολη. Η εξέλιξη οφείλει να προβληματίσει τη χώρα μας, η οποία πρέπει άμεσα να σχεδιάσει και υλοποιήσει την αντίδραση της ώστε να αντιμετωπίσει τη νέα απειλή.



Με την ένταξη τους σε υπηρεσία, η Άγκυρα, εξαιτίας των εγγενών χαρακτηριστικών των συστημάτων του τύπου, δηλαδή του χαμηλού οπτικού, ηλεκτρομαγνητικού και ακουστικού ίχνους και της δυνατότητας κίνησης με μεγάλη ταχύτητα, αποκτά τη δυνατότητα αιφνιδιαστικής προσβολής των φίλιων δυνάμεων εν πλω, εν όρμω ή σε αγκίστρωση και κρίσιμων στρατιωτικών και πολιτικών υποδομών της χώρας (π.χ. ναυστάθμων, ναυτικών βάσεων, λιμένων, κ.λπ.), της δημιουργίας τετελεσμένου με τη μορφή του αποκλεισμού μειζόνων νήσων, ενδιάμεσων νήσων, μικρονησίδων και βραχονησίδων, της διακοπής / διατάραξης των θαλάσσιων γραμμών συγκοινωνιών μεταξύ της ηπειρωτικής και της αρχιπελαγικής χώρας (με σημαντικές συνέπειες σε κρίση / πολέμου στη μεταφορά ενισχύσεων και τον ανεφοδιασμό των φίλιων δυνάμεων που είναι αναπτυγμένες στην αρχιπελαγική χώρα).

Για την αντιμετώπιση της νέας απειλής απαιτείται πολυστρωματική αρχιτεκτονική, η οποία συνδυάζοντας υφιστάμενες και νέες δυνατότητες κινητικής (kinetic, π.χ. καταστρεπτικά πυρά από συμβατικά όπλα και κατευθυνόμενης ενέργειας) και μη κινητικής (non-kinetic, όπως π.χ. παρεμβολή επικοινωνιών, συστημάτων ραδιοπλοήγησης, κυβερνοεπίθεση) αντιμετώπισης μη επανδρωμένων οχημάτων επιφανείας που επιχειρούν κατά μόνας ή σε σμήνη, θα τα εξαλείψει, εξουδετερώσει ή αναχαιτίσει. Ταυτόχρονα, είναι αναγκαίο να ληφθούν μέτρα αύξησης της φυσικής ασφάλειας των ναυστάθμων, ναυτικών βάσεων και κρίσιμων λιμενικών εγκαταστάσεων, π.χ. με τοποθέτηση πλωτών φραγμάτων, δικτύων, κ.λπ. ώστε να ελαχιστοποιηθεί η τρωτότητα των φίλιων μονάδων εν όρμω και να δρομολογηθεί η ολοκλήρωση ή εάν αυτό δεν είναι εφικτό, η προσθήκη των κατάλληλων κινητικών και μη κινητικών συστημάτων στις μονάδες του στόλου ώστε να αυξηθούν οι δυνατότητες εκάστης την αντιμετώπιση της νέας απειλής.


Μετά το περιστατικό με του ουκρανικό USV στη Λευκάδα είναι εύκολα αντιληπτό ότι εκ των ων ουκ άνευ προϋπόθεση και μέγιστη προτεραιότητα πρέπει να αποτελέσει η άμεση δημιουργία νέας, ενισχυμένων δυνατοτήτων έκδοσης του εθνικού συστήματος ολοκληρωμένης θαλάσσιας επιτήρησης (ΕΣΟΘΕ+), που θα αντικαταστήσει το αρχικό ΕΣΟΘΕ (σημείωση 1) που εδώ και 15 χρόνια δεν έγινε δυνατό να υλοποιηθεί!


Το ΕΣΟΘΕ+ με χρήση τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης και μηχανικής μάθησης θα διαθέτει υψηλές δυνατότητες «σύντηξης» δεδομένων (data fusion) και θα συνδυάζει μεγάλη ποικιλία αισθητήρων: ραντάρ υψηλής διακριτικής ικανότητας, αισθητήρες τεχνολογίας LIDAR (Light Detection and Ranging, ηλεκτροπτικούς- θερμικούς αισθητήρες, μέτρα υποστήριξης ηλεκτρονικού πολέμου (ESM: Electronic Support Measures) για έρευνα, αποκάλυψη, εντοπισμό και ανάλυση της εκπεμπόμενης ηλεκτρομαγνητικής ενέργειας, με σκοπό την εξαγωγή τεχνικών και εχθρογνωσιακών πληροφορίων από ξένα συστήματα επικοινωνιών (COMINT: Communications INTelligence) και μη επικοινωνιακές ηλεκτρομαγνητικές ακτινοβολίες (ELINT: ELectronic INTelligence) για εκμετάλλευση και συστοιχίες σόναρ & υδρόφωνων.

Η απόφαση για την προμήθεια των 104 KUSV, σύμφωνα με το δημοσίευμα, ελήφθη κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης του Φεβρουαρίου της Εκτελεστικής Επιτροπής Αμυντικής Βιομηχανίας, του ανώτατου οργάνου λήψης αποφάσεων για τις αμυντικές προμήθειες και τη βιομηχανική πολιτική της Τουρκίας. Η Προεδρία Αμυντικών Βιομηχανιών (SSB: Savunma Sanayii Baskanlıgı – SSB) επιβλέπει το έργο προμήθειας των 104 KUSV που θα παραχθούν από τρεις τουρκικές εταιρείες: 40 από την Aselsan, 32 από την STM και 32 από τη Havelsan.


Η Aselsan σε συνεργασία με την Ares Shipyard, παρουσίασαν το κοινό προϊόν τους, το Tufan KUSV κατά τη διάρκεια της διεθνούς έκθεσης αμυντικών συστημάτων SAHA Expo 2026 στην Κωνσταντινούπολη. Με συνολικό μήκος 8,5 μέτρα, μέγιστο πλάτος 1,6 μέτρα, το Tufan επιτυγχάνει μέγιστη ταχύτητα 50 κόμβων (92,6 χλμ./ώρα) και έχει εμβέλεια 200 ναυτικά μίλια (370,04 χλμ.). Για την πρόωση του χρησιμοποιεί συνδυασμό βενζινοκινητήρα και υδροπροωθητήρα (waterjet), ενώ το οπλικό του φορτίο αποτελείται από υψηλής εκρηκτικότητας και μειωμένης ευαισθησίας σε εκρήξεις εκ συμπαθείας, πυροκεφαλή βάρους περίπου 230 κιλών.


Η STM, συνεργάστηκε με την Yonca Shipyard στην ανάπτυξη του Yaktu KUSV, που επίσης παρουσιάστηκε κατά τη διάρκεια της έκθεσης. Με συνολικό μήκος 5,8 μέτρα, μέγιστο πλάτος 1,6 μέτρα, βύθισμα 0,4 μέτρα και εκτόπισμα 1,7 τόνους το Yaktu έχει υπηρεσιακή ταχύτητα 20 κόμβους (37,04 χλμ./ώρα), μέγιστη ταχύτητα 50 κόμβους (92,6 χλμ./ώρα) και εμβέλεια 200 ναυτικά μίλια (370,04 χλμ.) με ταχύτητα 20 κόμβων. Για την πρόωση χρησιμοποιεί συνδυασμό πετρελαιοκινητήρα ναυτικού τύπου και υδροπροωθητήρα (waterjet). Το οπλικό φορτίο περιλαμβάνει πυροκεφαλή υψηλής εκρηκτικότητας και «έξυπνο» πυροσωλήνα.




Ο τρίτος παραγωγός είναι η Havelsan, η οποία συνεργάζεται με την Sefine Shipyard, για την ανάπτυξη και παραγωγή ενός KUSV, ο τύπος του οποίου δεν ανακοινώθηκε.

Σε ό,τι αφορά τον εξοπλισμό και τις δυνατότητες των Tufan και Yaktu, τα στοιχεία, με εξαίρεση τις φυσικές διαστάσεις, που περιέχονται στα ενημερωτικά φυλλάδια των Aselsan και STM, είναι σχεδόν πανομοιότυπα, γεγονός που υποδεικνύει κοινών υποσυστημάτων (υλισμικό) και πιθανότατα λογισμικού.

Ο εξοπλισμός περιλαμβάνει κεραία και δέκτη δεδομένων εντοπισμού θέσης, ναυτιλίας και χρονισμού από παγκόσμια δορυφορικά συστήματα ραδιοπλοήγησης (GNSS: Global Navigation Satellite Systems), κάμερες για τη ναυτιλία, ηχοβολιστικό, σύστημα αδρανειακής πλοήγησης (INS: Inertial Navigation System), δρομόμετρο, φορητό σταθμό ελέγχου με οθόνη απεικόνισης, σύστημα σχεδίασης και εκτέλεσης αποστολής, δυνατότητα μετάδοσης σε αληθή χρόνο (real-time) και καταγραφής βίντεο, σύστημα επικοινωνίας ραδιοσυχνοτήτων (RF) άμεσης οπτικής επαφής (LOS: Line of Sight) / τοπολογίας πλέγματος (Mesh, όπου όλοι οι κόμβοι του δικτύου επικοινωνούν δυναμικά μεταξύ τους χωρίς να απαιτείται κεντρικός διακομιστής) και σύστημα δορυφορικών επικοινωνιών (SATCOM: Satellite Communication).

Και τα δύο KUSV έχουν δυνατότητες αυτόνομης διαμόρφωσης των επιχειρησιακών διαδικασιών με «έξυπνη» κατανομή φόρτου εργασίας, συγχώνευσης (fusion) δεδομένων και ολοκλήρωσης των συστημάτων αισθητήρων για τη δημιουργία ενιαίας τακτικής εικόνας, διεξαγωγής αυτόνομων αποστολών, είτε κατά μόνας είτε σε σμήνος (swarm), διεξαγωγής επιχειρήσεων σε περιβάλλοντα με άρνησης λήψης σημάτων GNSS και επικοινωνιών και ικανότητα αυτόνομης εμπλοκής και προσβολής στόχων με χρήση αλγορίθμων Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) υποστηριζόμενη από προηγμένα συστήματα ψηφιακής επεξεργασίας εικόνας.
ΣΗΜΕΙΩΣΗ 1


Στις 4 Ιουλίου 2020 εκδόθηκε από το αρμόδιο υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής η Διακήρυξη 04/2020 κλειστού διαγωνισμού με κριτήριο ανάθεσης την πλέον συμφέρουσα απο οικονομική άποψη προσφορά για την προμήθεια με τίτλο «Ανάπτυξη του Εθνικού Συστήματος Ολοκληρωμένης Θαλάσσιας Επιτήρησης (ΕΣΟΘΕ)», προϋπολογισμού 62 εκατ. ευρώ (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ). Στη διακήρυξη περιγράφεται η βασική αρχιτεκτονική του ΕΣΟΘΕ:

α) 35 σταθεροί σταθμοί αισθητήρων εντός στρατιωτικών εγκαταστάσεων (προκειμένου να παρέχεται φυσική ασφάλεια), οι οποίοι θα αποτελούνται από ραντάρ, σταθμό βάσης AIS, μετεωρολογικό σταθμό, αναμεταδότη VHF, και ηλεκτρο-οπτικό αισθητήρα σε 26 εξ αυτών,

β) 2 (από τους 7 που περιλάμβανε η αρχική σχεδίαση) αυτοκινούμενους σταθμούς αισθητήρων αντίστοιχων επιδόσεων, εγκατεστημένους επί οχήματος εκτός δρόμου για την κάλυψη επιχειρησιακών κενών,

γ) 1 κύριο Κέντρο Διοίκησης και Ελέγχου (ΚΔΕ) με κέντρο δεδομένων (Data Center) στο Αρχηγείο ΛΣ-ΕΛΑΚΤ (Ακτή Βασιλειάδη, Πειραιάς),

δ) 1 εφεδρικό ΚΔΕ στη Ναυτική Διοίκηση Αιγαίου (ΝΔΑ) με απομακρυσμένο κέντρο δεδομένων,

ε) Ανάπτυξη τηλεπικοινωνιακής υποδομής με 22 ραδιοζεύξεις, 419 χλμ. οπτικής ίνας και πέντε μισθωμένες γραμμές για τη διασύνδεση των σταθμών επιτήρησης με τα ΚΔΕ μέσω του δικτύου των Ενόπλων Δυνάμεων

στ) λογισμικό που θα ολοκληρώνει το σύνολο των αισθητήρων και συστημάτων.

Στις 24 Φεβρουαρίου 2026, σχεδόν έξι χρόνια από την προκήρυξη του κλειστού διαγωνισμού, ο υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, Βασίλης Κικίλιας, αποφάσισε τη ματαίωση της διαγωνιστικής διαδικασίας και την επανάληψη με τροποποίηση των όρων της.

Πηγή:defence-point.gr