Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρωπαϊκή Ένωση εργάζονται αμφότερες για να μειώσουν την εξάρτησή τους από την Κίνα για κρίσιμα ορυκτά, αλλά ακολουθούν σημαντικά διαφορετικές προσεγγίσεις. Καθώς και οι δύο δυνάμεις επιδιώκουν την ανεξαρτησία τους σε κρίσιμα ορυκτά με διαφορετικά μέσα, η ΕΕ μπορεί να δυσκολευτεί να συμβαδίσει με την πιο δυναμική πολιτική των ΗΠΑ. Αυτό έχει σημασία για την Αυστραλία ως εμπορικό εταίρο και των δύο αυτών οικονομιών.
Τα αποθέματα κρίσιμων ορυκτών είναι γεωγραφικά συγκεντρωμένα, όπως και η ικανότητα διύλισης και επεξεργασίας τους. Η Κίνα ελέγχει περισσότερο από το 90% της παγκόσμιας επεξεργασμένης προσφοράς βασικών ενεργειακών ορυκτών. Το πιο ανησυχητικό είναι ότι η ΕΕ εξακολουθεί να προμηθεύεται όλατα βαρέα στοιχεία σπάνιων γαιών από την Κίνα. Αυτά τα στοιχεία αποτελούν τα δομικά στοιχεία της προηγμένης κατασκευής, συμπεριλαμβανομένων των συστημάτων όπλων πέμπτης γενιάς και των προηγμένων βιομηχανικών εξαρτημάτων.
Η έντονη συγκέντρωση στην αγορά από την πλευρά της προσφοράς αφήνει τους αγοραστές κρίσιμων ορυκτών ευάλωτους σε διαταραχές και χειραγώγηση της αγοράς. Η τιμωρητική χρήση ελέγχων εξαγωγών από την Κίνα έχει καταδείξει την εγκυρότητα των παγκόσμιων ανησυχιών σχετικά με αυτά τα τρωτά σημεία, και η Ευρώπη έχει υποστεί παράπλευρες απώλειες κατά τη διάρκεια των εμπορικών διαμαχών μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας.
Για να μειώσουν την εξάρτηση από την Κίνα, οι ΗΠΑ και η ΕΕ έχουν αναπτύξει νέες στρατηγικές εφοδιασμού. Υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ αυτών των προσεγγίσεων.
Η προσέγγιση της ΕΕ, η οποία επικεντρώνεται στον Νόμο περί Κρίσιμων Πρώτων Υλών (CRMA) του 2024 , έχει τρεις στόχους: την προσέλκυση, τον εξορθολογισμό και τη διευκόλυνση επενδύσεων σε στρατηγικά έργα εντός και εκτός της ΕΕ· την ενίσχυση των εγχώριων μέτρων οικονομικής ασφάλειας, όπως μηχανισμοί για τον έλεγχο των άμεσων ξένων επενδύσεων και κανόνες για τις ξένες επιδοτήσεις· και την εισαγωγή προτύπων βιωσιμότητας για την ιχνηλασιμότητα κατά μήκος των αλυσίδων εφοδιασμού της ΕΕ, μεταξύ άλλων μέσω της Οδηγίας Δέουσας Επιμέλειας για την Εταιρική Βιωσιμότητα, του Κανονισμού της ΕΕ για τις Μπαταρίες και του Συστήματος Ψηφιακού Διαβατηρίου Προϊόντων. Επίσης, κατοχυρώνει ρητά τους στόχους βιωσιμότητας της CRMA.
Η προσέγγιση της ΕΕ επιδιώκει να εξισορροπήσει την ασφάλεια με τη βιωσιμότητα, εξυπηρετώντας παράλληλα τον υψηλότερο στόχο της στρατηγικής αυτονομίας .
Αντιθέτως, η σχεδόν εξ ολοκλήρου προσανατολισμένη στην ασφάλεια στρατηγική των ΗΠΑ επικεντρώνεται σε συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, ελέγχους τιμών, μακροπρόθεσμες συμφωνίες απορρόφησης και άμεσες κυβερνητικές επενδύσεις σε εμπορικά έργα, με ιδιαίτερη έμφαση στον αμυντικό τομέα.
Μια τέτοια παρέμβαση, που αντίκειται στην οικονομία των ΗΠΑ που βασίζεται στην αγορά, δικαιολογείται για λόγους εθνικής ασφάλειας. Τα κρίσιμα ορυκτά, μαζί με τους δασμούς, αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής για την ενίσχυση της ασφάλειας της αλυσίδας εφοδιασμού και την εξισορρόπηση της ιστορικής κυριαρχίας της Κίνας στην αγορά.
Ένα μνημόνιο συνεννόησης του 2024 μεταξύ Αυστραλίας και ΕΕ επιδιώκει να επιτρέψει στις αυστραλιανές εταιρείες να υποβάλουν αίτηση για στρατηγικά έργα της ΕΕ στο πλαίσιο του CRMA, γεγονός που διευκολύνει την βελτιωμένη πρόσβαση σε υφιστάμενους μηχανισμούς χρηματοδότησης και επωφελείς ρυθμίσεις συγχρηματοδότησης. Το μνημόνιο αυτό ενισχύθηκε από τη δήλωση προθέσεων της Αυστραλίας με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων το 2025.
Ενώ τα στρατηγικά έργα της ΕΕ δεν έχουν ακόμη εγκριθεί στην Αυστραλία, αρκετές εταιρείες που συνδέονται με την Αυστραλία συμμετέχουν σε τέτοια έργα εντός και εκτός ΕΕ . Κατά την επίσκεψή της στην Καμπέρα αυτή την εβδομάδα, η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ενέκρινε τέσσερα «μεγάλα έργα» που καλύπτουν την παραγωγή σπάνιων γαιών, λιθίου και βολφραμίου.
Μια νέα Συμφωνία Ελεύθερων Συναλλαγών Αυστραλίας-ΕΕ θα πρέπει να δώσει περαιτέρω ώθηση σε αυτήν την εταιρική σχέση, διευκολύνοντας τις επενδύσεις στην ΕΕ και καταργώντας τους υφιστάμενους δασμούς της ΕΕ σε κρίσιμα ορυκτά. Η συμφωνία θα παρέχει επίσης ένα νομικό πλαίσιο για την υποστήριξη της οικοδόμησης ασφαλών και βιώσιμων αλυσίδων εφοδιασμού και την προώθηση υψηλών οικονομικών, κοινωνικών και διακυβερνητικών προτύπων.
Αντιθέτως, το πλαίσιο Αυστραλίας-ΗΠΑ για τα κρίσιμα ορυκτά, που συμφωνήθηκε τον Οκτώβριο του 2025, δέσμευσε και τις δύο πλευρές να «λάβουν μέτρα για την παροχή» τουλάχιστον 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων ΗΠΑ (1,4 δισεκατομμύρια δολάρια Αυστραλίας) σε χρηματοδότηση για έργα που εδρεύουν και στις δύο χώρες εντός έξι μηνών. Αυτή η δαπάνη θα προστεθεί στις ήδη δεσμευμένες συμμετοχές στο διυλιστήριο γαλλίου της Alcoa στη Δυτική Αυστραλία και στο έργο σπάνιων γαιών της Arafura στη Βόρεια Επικράτεια.
Τα κρίσιμα ορυκτά εντάσσονται σε μια ευρύτερη συμμαχία ΗΠΑ-Αυστραλίας, η οποία επικεντρώνεται στην ανάπτυξη και εμβάθυνση των αμυντικών δυνατοτήτων και της συνεργασίας. Ως εκ τούτου, συνδέονται πιο άμεσα με τα εθνικά συμφέροντα ασφάλειας της Αυστραλίας.
Η ΕΕ έχει υπογράψει 15 στρατηγικές συνεργασίες και έχει χαρακτηρίσει 67 έργα εξόρυξης ως στρατηγικά, αλλά οι προσπάθειές της όσον αφορά τη διαφοροποίηση των αλυσίδων εφοδιασμού ήταν πολύ αργές . Ενώ η χρηματοδότηση της ΕΕ είναι διαθέσιμη, είναι διασκορπισμένη σε διαφορετικά προγράμματα και οι επαχθείς εγκρίσεις έργων παραμένουν σημαντικό εμπόδιο.
Αυτό δεν αποτελεί έκπληξη δεδομένων των θεσμικών δομών της ΕΕ και της πολύπλοκης κατανομής αρμοδιοτήτων. Έχει επίσης ιστορικά επικεντρωθεί σε μακροπρόθεσμα κανονιστικά πλαίσια και στη διαφοροποίηση των αλυσίδων εφοδιασμού, ώστε να αποφευχθεί η εξάρτηση από μεμονωμένους φορείς εκτός ΕΕ (ο στόχος δεν είναι η προμήθεια από μία μόνο πηγή να υπερβαίνει το 65% για καθένα από τα στρατηγικά ορυκτά της).
Αντιθέτως, οι ΗΠΑ διαθέτουν χρήματα, ταχύτητα και μια σαφώς αντικινεζική προσέγγιση, με την οποία η ΕΕ δύσκολα μπορεί να ανταγωνιστεί .
Η πιο πρόσφατη πρωτοβουλία της ΕΕ, το Σχέδιο Δράσης RESourceEU , επιδιώκει να επιταχύνει τις προσπάθειες της ΕΕ κινητοποιώντας πρόσθετους πόρους (3 δισεκατομμύρια ευρώ) τους επόμενους 12 μήνες, επιβάλλοντας αυστηρότερες προθεσμίες έγκρισης από τις κανονιστικές αρχές και πιο συντονισμένη δράση. Ωστόσο, το χρηματοδοτικό κενό με τις ΗΠΑ παραμένει σημαντικό.
Σε απόκλιση από τις μονομερείς πολιτικές τους, οι ΗΠΑ ανέλαβαν την πρωτοβουλία να δημιουργήσουν μια λέσχη κρίσιμων ορυκτών ως ένα εμπορικό σύστημα βασισμένο σε πρότυπα με μηχανισμό κατώτατης τιμής, επιδιώκοντας να ενώσει τα έθνη ενάντια στην κυριαρχία της Κίνας. Ως προμηθευτής κρίσιμων ορυκτών, η Αυστραλία θα μπορούσε να επωφεληθεί από αυτό παρέχοντας μια εναλλακτική λύση στις υποτιθέμενες αθέμιτες εμπορικές πρακτικές και τα χαμηλά πρότυπα διακυβέρνησης που χαρακτηρίζουν την κινεζική αγορά, σε περίπτωση που υλοποιηθεί τέτοια ζήτηση και προθυμία πληρωμής υψηλότερων τιμών.
Για την Ευρώπη, η ισορροπία είναι πιο κρίσιμη. Ενώ η Κίνα φαίνεται να αποτελεί κοινό έδαφος, υπάρχουν και άλλα ζητήματα - για παράδειγμα, η Γροιλανδία και η Ουκρανία - όπου τα συμφέροντα των ΗΠΑ και της ΕΕ αποκλίνουν και συγκρούονται. Οι ΗΠΑ θα θέτουν πάντα τα συμφέροντά τους πάνω απ' όλα, αλλά η συνεργασία με τις ΗΠΑ δεν θα πρέπει να έχει ως κόστος την περιθωριοποίηση των αλυσίδων εφοδιασμού της ΕΕ, των στόχων και των αξιών της στρατηγικής αυτονομίας.
.gif)
0 Σχόλια