Καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες αναπτύσσουν δυνάμεις γύρω από το Ιράν, η ανησυχία εξαπλώνεται σε όλη τη Μέση Ανατολή σχετικά με τον κίνδυνο μιας νέας στρατιωτικής αντιπαράθεσης. Μια πρόσφατη ανάλυση του Newsweek εξετάζει τα πιθανά σενάρια και τις συνέπειες μιας αμερικανικής επίθεσης στο Ιράν, αξιολογώντας πώς θα μπορούσε να εξελιχθεί μια τέτοια επίθεση και τι θα μπορούσε να σημαίνει για την περιφερειακή σταθερότητα.
Με τις ΗΠΑ να έχουν μετακινηθεί σε επιθετικές θέσεις σε βασικά σημεία γύρω από το Ιράν, υπάρχει ανησυχία σε όλη τη Μέση Ανατολή για την προοπτική μιας ακόμη στρατιωτικής σύγκρουσης.
Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε την Τεχεράνη ότι «ο χρόνος τελειώνει» και ότι αντιμετωπίζει μια «πολύ χειρότερη» επίθεση από τις αμερικανικές επιθέσεις στις πυρηνικές βάσεις του Ιράν το περασμένο καλοκαίρι.
Το Ιράν, σε απάντηση, δήλωσε ότι οι δυνάμεις του έχουν «τα δάχτυλά τους στη σκανδάλη», ενώ προειδοποίησε τον Τραμπ ότι μπορεί να ξεκινήσει έναν πόλεμο με συνέπειες που δεν θα είναι σε θέση να ελέγξει.
«Το καθεστώς της Ισλαμικής Δημοκρατίας λειτουργεί τώρα με την υπόθεση ότι ένας πόλεμος μπορεί να ξεσπάσει ανά πάσα στιγμή», δήλωσε στο Newsweek ο Χαμιντρέζα Αζίζι, ειδικός σε θέματα Ιράν στο think tank SWP Berlin .
Τι θα μπορούσαν να κάνουν οι ΗΠΑ;
Τη Δευτέρα, το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln εισήλθε στον Ινδικό Ωκεανό πριν από τις υποτιθέμενες προγραμματισμένες ασκήσεις. Η θέση του σημαίνει ότι σημαντικά περισσότερες αμερικανικές δυνάμεις βρίσκονται σε απόσταση βολής από το Ιράν, ενώ παράλληλα είναι σε θέση να προστατεύσουν τους περιφερειακούς συμμάχους από τυχόν αντίποινα.
Ο Τραμπ εξετάζει το ενδεχόμενο να στοχοποιήσει διοικητές και θεσμούς που θεωρεί υπεύθυνους για την πρόσφατη βίαιη καταστολή των διαδηλωτών από το ιρανικό καθεστώς, με αποτέλεσμα τον θάνατο τουλάχιστον 6.000 ανθρώπων, σύμφωνα με οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Οι αναλυτές πιστεύουν ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να εξαπολύσουν ακριβείς επιθέσεις στοχεύοντας είτε στρατιωτικά περιουσιακά στοιχεία που ανήκουν στο Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) είτε κυβερνητικά κτίρια.
Πώς μπορεί να αντιδράσει το Ιράν;
Οι ΗΠΑ υπερισχύουν σε μεγάλο βαθμό του στρατού του Ιράν, αλλά η Ισλαμική Δημοκρατία θα μπορούσε να απαντήσει σε οποιαδήποτε επίθεση με το οπλοστάσιό της από βαλλιστικούς πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη, στοχεύοντας αμερικανικές εγκαταστάσεις στον Κόλπο, ιδίως στο Μπαχρέιν και το Κατάρ.
Τα κράτη του Κόλπου που φιλοξενούν αμερικανικές βάσεις ανησυχούν ότι θα αποτελέσουν τους πρώτους στόχους για αντίποινα - ιρανικούς πυραύλους ή επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη από τους Χούτι στην Υεμένη, οι οποίοι είναι σύμμαχοι της Τεχεράνης.
Όταν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ χτύπησαν το Ιράν τον Ιούνιο του 2025, η Τεχεράνη απάντησε με επιθέσεις σε μια αμερικανική αεροπορική βάση στο Κατάρ. Οι ΗΠΑ έχουν εκκενώσει τα στρατεύματά τους από τη βάση αυτή τις τελευταίες εβδομάδες εν αναμονή πιθανών αντιποίνων.
Η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, το Ομάν και η Αίγυπτος έχουν προτρέψει την Ουάσινγκτον να αποφύγει την ανάληψη στρατιωτικής δράσης κατά του Ιράν. Ο Σαουδάραβας πρίγκιπας διάδοχος Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν δήλωσε ότι δεν θα επιτρέψει τη χρήση του εναέριου χώρου ή του εδάφους της χώρας του από τις αμερικανικές δυνάμεις για επίθεση.
Θα βοηθούσαν οι αμερικανικές επιδρομές τους Ιρανούς διαδηλωτές;
Μια άποψη είναι ότι οι αμερικανικές επιθέσεις σε στόχους θα μπορούσαν να ενθαρρύνουν περαιτέρω το κίνημα διαμαρτυρίας του Ιράν, το οποίο ήδη ζητά αλλαγή μετά από μια παρατεταμένη περίοδο οικονομικών δεινών.
Την πρώτη εβδομάδα του έτους, ο Τραμπ είχε πει στους Ιρανούς να συνεχίσουν να διαμαρτύρονται και να καταλάβουν τα ιδρύματά τους, λέγοντας ότι «η βοήθεια έρχεται». Μόλις δύο εβδομάδες αργότερα, μετέφερε το αεροπλανοφόρο και τα μαχητικά του αεροσκάφη στον Κόλπο.
Ωστόσο, Άραβες και Δυτικοί αξιωματούχοι υπονοούν ότι αντί να βγάλει τους ανθρώπους στους δρόμους, μια αμερικανική επίθεση θα μπορούσε να αποδυναμώσει το κίνημα διαμαρτυρίας, το οποίο έχει αντιμετωπίσει την πιο αιματηρή καταστολή από τις αρχές από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979.
Ομάδες υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που παρακολουθούν τους θανάτους αναφέρουν ότι περίπου 6.000 διαδηλωτές σκοτώθηκαν από την κυβέρνηση σε διαδηλώσεις την πρώτη εβδομάδα του Ιανουαρίου. Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν παραδεχτεί ότι ο αριθμός των νεκρών ανέρχεται σε περίπου 3.100 άτομα.
Οποιαδήποτε επίθεση των ΗΠΑ θα μπορούσε να υποκινήσει περισσότερη βία από το καθεστώς, λέει ο Ali Vaez, διευθυντής του Iran Project στην International Crisis Group.
«Ένα καθεστώς που σφαγίασε τον ίδιο του τον λαό υπό την απειλή ξένης στρατιωτικής επέμβασης είναι πιθανό να γίνει ακόμη πιο επιθετικό, εάν η απειλή αυτή υλοποιηθεί», δήλωσε στο Newsweek .
Η Τεχεράνη θα μπορούσε να καταλήξει στο συμπέρασμα, λέει ο Βαέζ, ότι η μέχρι στιγμής αυτοσυγκράτησή της έχει προκαλέσει μόνο κλιμάκωση από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Ως εκ τούτου, είναι πιθανό να αντιμετωπίσει οποιαδήποτε κινητική ενέργεια, ανεξάρτητα από την κλίμακα και το εύρος της, ως αιτία για δυσανάλογα αντίποινα.
«Ως εκ τούτου, ακόμη και ένα περιορισμένο χτύπημα των ΗΠΑ θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια ολοκληρωτική αντιπαράθεση ή σε μια περιφερειακή πυρκαγιά», λέει.
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, δήλωσε την Παρασκευή ότι η Τεχεράνη δεν έχει σχέδια για συνομιλίες με Αμερικανούς αξιωματούχους υπό τις παρούσες συνθήκες, ενώ ο Αμπντολάχ Χατζί Σαντέγκι, εκπρόσωπος του ανώτατου ηγέτη του Ιράν στο Φρουρό της Επανάστασης, δήλωσε ότι οι ΗΠΑ μπλοφάρουν «επειδή γνωρίζουν ότι οποιαδήποτε λανθασμένη εκτίμηση θα έχει βαρύ κόστος».
Την Πέμπτη, ο Τραμπ δήλωσε: «Έχουμε πολλά πολύ μεγάλα, πολύ ισχυρά πλοία που πλέουν προς το Ιράν αυτή τη στιγμή και θα ήταν υπέροχο αν δεν χρειαζόταν να τα χρησιμοποιήσουμε», καθώς είπε ότι είχε υποβάλει απαιτήσεις στην Τεχεράνη: «Νούμερο ένα, όχι πυρηνικά και νούμερο δύο, σταματήστε να σκοτώνετε διαδηλωτές».
Θα μπορούσε να υπάρξει αλλαγή καθεστώτος;
Μετά τις ισραηλινές επιδρομές τον περασμένο Ιούνιο που εξάλειψαν μεγάλο μέρος της ανώτερης ηγεσίας του Ιράν, ο Ανώτατος Ηγέτης Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ δεν εμπλέκεται στην καθημερινή λειτουργία της χώρας.
Αυτό έχει μετατοπιστεί σε προσωπικότητες που συνδέονται με το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC), συμπεριλαμβανομένου του ανώτερου συμβούλου Αλί Λαριτζανί, ανέφερε το Reuters.
Ωστόσο, περιφερειακοί διπλωμάτες που επικαλείται το Reuters φοβούνται ότι χωρίς σαφή διάδοχο του ηλικιωμένου Χαμενεΐ, το IRGC θα μπορούσε να εισέλθει στο κενό, εντείνοντας την σκληροπυρηνική διακυβέρνηση της Τεχεράνης και εντείνοντας την πυρηνική αντιπαράθεσή της με τη Δύση.
«Ό,τι έχει απομείνει είναι πιθανό να ασβεστωθεί πολύ βραχυπρόθεσμα», δήλωσε στο Newsweek ο Behnam Ben Taleblu, ανώτερος διευθυντής του Προγράμματος για το Ιράν στο Ίδρυμα για την Υπεράσπιση των Δημοκρατιών (FDD) . «Ακόμα και πριν από τον 12ήμερο πόλεμο [με το Ισραήλ τον Ιούνιο], υπήρχαν ερωτήματα σχετικά με το πόσο [ένας] 86χρονος άνδρας [μπορεί] πραγματικά να διαχειριστεί τον στρατηγικό ανταγωνισμό με δύο συμβατικές υπερδυνάμεις».
Εάν ο Χαμενεΐ εξοντωνόταν, ο γιος του, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, και άλλοι κληρικοί θα ήταν πιθανοί διάδοχοι. Άλλοι στόχοι των ΗΠΑ περιλαμβάνουν στρατιωτικές και πολιτικές προσωπικότητες, όπως μέλη του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας (SNSC) και του Συμβουλίου Άμυνας.
«Η κυβέρνηση Τραμπ έχει μιλήσει για το ότι το Ιράν χρειάζεται ένα διαφορετικό είδος ηγεσίας, αλλά δυσκολεύομαι να καταλάβω γιατί η κυβέρνηση δεν βλέπει την επιτακτική ανάγκη να προσπαθήσει να συμμετάσχει στον τροχό της ιστορίας για να ξεπεράσει την Ισλαμική Δημοκρατία», δήλωσε ο Ταλεμπού.
Το ιρανικό καθεστώς προωθεί τη διπλωματία
Η ακροσφαλής πολιτική του Τραμπ θα μπορούσε να είναι ένα τέχνασμα για να πιέσει το Ιράν να ξεκινήσει συνομιλίες, και έχει διαφημίσει την προοπτική μιας απροσδιόριστης συμφωνίας με την Τεχεράνη.
Ωστόσο, το πρόβλημα είναι ότι οι Ιρανοί αξιωματούχοι θέλουν οι διαπραγματεύσεις να περιοριστούν στο πυρηνικό πρόγραμμα, ενώ οι ΗΠΑ θέλουν να αντιμετωπίσουν τους βαλλιστικούς πυραύλους της Τεχεράνης και την υποστήριξη των περιφερειακών πληρεξουσίων της στον Άξονα της Αντίστασης, λέει ο Azizi από το SWP Berlin.
«Η προοπτική ενός επικείμενου πολέμου ή στρατιωτικής εκστρατείας από τις Ηνωμένες Πολιτείες λαμβάνεται αρκετά σοβαρά από τους Ιρανούς αξιωματούχους, αλλά ταυτόχρονα προσπαθούν να δουν αν θα μπορούσε να υπάρξει τρόπος να καθυστερήσει αυτό», δήλωσε στο Newsweek .
Αυτό αποτελεί εν μέρει μια προσπάθεια να κερδηθεί χρόνος ή να μετατοπιστεί η ευθύνη για την έναρξη μιας αντιπαράθεσης στις ΗΠΑ, παρουσιάζοντας τον εαυτό της ως ανοιχτό σε συνομιλίες, πρόσθεσε ο Azizi.
Ο Ματ Γκέρτκεν, επικεφαλής γεωπολιτικής στρατηγικής στην BCA Research, δήλωσε στο Newsweek ότι η Ουάσινγκτον θα αποφύγει να επιτεθεί στα βασικά στοιχεία του καθεστώτος και να προσπαθήσει να το αλλάξει μέχρι να είναι απόλυτα βέβαιη ότι μπορεί να αφοπλίσει προληπτικά την ασύμμετρη στρατιωτική ικανότητα του Ιράν να διαταράξει την περιφερειακή παραγωγή και ναυτιλία πετρελαίου.
«Η ασυλία στα αντίποινα του Ιράν δεν είναι κάτι για το οποίο η κυβέρνηση μπορεί να είναι σίγουρη αυτή τη στιγμή, αν και δεν μπορεί να αποκλειστεί ένα επικίνδυνο στοίχημα», είπε.
Πηγή:caspianpost.com
.gif)
0 Σχόλια