Καθώς η αντιπαλότητα ΗΠΑ-Κίνας αναδιαμορφώνει το εμπόριο και τα χρηματοοικονομικά, η Άγκυρα επεκτείνει τους δεσμούς της με την Κίνα, παραμένοντας παράλληλα προσκολλημένη στα δυτικά συστήματα.
Η διευρυνόμενη εμπλοκή της Τουρκίας με την Κίνα περιγράφεται συχνά ως μια μετατόπιση στην ευθυγράμμιση. Αυτή η ερμηνεία υπεραπλουστεύει μια πιο περίπλοκη πραγματικότητα. Η Άγκυρα δεν εγκαταλείπει ένα μπλοκ για ένα άλλο. Διαχειρίζεται την έκθεσή της σε ένα σύστημα που διαμορφώνεται ολοένα και περισσότερο από την αντιπαλότητα.
Ο στόχος είναι πρακτικός. Η Τουρκία επιδιώκει να προσελκύσει επενδύσεις, να προστατεύσει την πρόσβαση στις εξαγωγές και να διατηρήσει περιθώρια ελιγμών, παραμένοντας παράλληλα προσκολλημένη στις δυτικές δομές ασφάλειας και χρηματοπιστωτικής ασφάλειας που συνεχίζουν να στηρίζουν την οικονομία της. Σε ένα περιβάλλον που ορίζεται από τον ανταγωνισμό μεταξύ Ουάσινγκτον και Πεκίνου, η σταθερή ευθυγράμμιση μειώνει τις επιλογές. Η προσαρμογή τις διατηρεί.
Μια κατάσταση άρθρωσης δεν δηλώνει πίστη και δεν σταθεροποιείται. Απορροφά την πίεση και επαναβαθμονομείται.
Διατηρώντας ανοιχτές τις επιλογές χωρίς να βγαίνετε έξω από το σύστημα
Η εμφάνιση του Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ως τιμώμενου προσώπου στη σύνοδο κορυφής του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης τον Αύγουστο του 2025 στην Τιαντζίν τράβηξε την προσοχή, αλλά η ουσία έγκειται σε αυτό που δεν άλλαξε. Η Άγκυρα επιδίωξε το καθεστώς της χώρας εταίρου των BRICS αντί για την πλήρη ένταξη, διατηρώντας ανοιχτή την πρόσβαση στη Νέα Τράπεζα Ανάπτυξης χωρίς να αναλαμβάνει δεσμεύσεις που θα μπορούσαν να περιπλέξουν τις υποχρεώσεις της έναντι του ΟΟΣΑ ή του ΝΑΤΟ.
Ταυτόχρονα, το εμπόριο και οι ροές κεφαλαίων της Τουρκίας παραμένουν στενά συνδεδεμένες με το δυτικό χρηματοπιστωτικό σύστημα. Οι συναλλαγές που βασίζονται στο SWIFT, η ρευστότητα σε δολάρια και η πρόσβαση στις ευρωπαϊκές κεφαλαιαγορές συνεχίζουν να διαμορφώνουν την εξωτερική χρηματοδότηση. Οι συζητήσεις για το εμπόριο σε τοπικό νόμισμα με τα μέλη των BRICS αντικατοπτρίζουν μια προσπάθεια διεύρυνσης των επιλογών και όχι αποδέσμευσης. Η δυτική χρηματοπιστωτική αρχιτεκτονική παραμένει κεντρικής σημασίας για τον τρόπο λειτουργίας της τουρκικής οικονομίας.
Αυτό δεν αποτελεί απόκλιση από την υπάρχουσα τάξη πραγμάτων. Είναι μια προσπάθεια μείωσης της ευαλωτότητας παραμένοντας παράλληλα εντός αυτής.
Η Τελωνειακή Ένωση και η λογική της παραγωγής εντός της Τουρκίας
Η πιο σημαντική διάσταση της σχέσης της Τουρκίας με την Κίνα σήμερα έγκειται στη βιομηχανία και όχι στη διπλωματία.
Η Τελωνειακή Ένωση του 1995 τοποθετεί την Τουρκία εντός της ευρωπαϊκής αλυσίδας παραγωγής, ενώ την αφήνει εκτός των πολιτικών θεσμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εφαρμόζει τους ευρωπαϊκούς εμπορικούς κανόνες χωρίς να τους διαμορφώνει. Με την πάροδο του χρόνου, αυτός ο περιορισμός έχει αποκτήσει στρατηγική αξία.
Όταν οι Βρυξέλλες επέβαλαν δασμούς κατά των επιδοτήσεων που κυμαίνονταν από 17,4 έως 38% στα κινεζικά ηλεκτρικά οχήματα, οι κατασκευαστές αναζήτησαν εναλλακτικές οδούς παραγωγής. Ο κινέζος κατασκευαστής ηλεκτρικών οχημάτων BYD κατασκευάζει μια εγκατάσταση αξίας 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων στη Μανίσα, η οποία έχει προγραμματιστεί να ξεκινήσει την παραγωγή έως τα μέσα του 2026 με ετήσια δυναμικότητα έως και 150.000 οχήματα.
Η παραγωγή εντός της Τουρκίας αλλάζει τους κανόνες υπολογισμού της καταγωγής, τα κριτήρια που χρησιμοποιούνται για τον προσδιορισμό της δασμολογικής εθνικότητας ενός προϊόντος. Με επαρκή τοπική προστιθέμενη αξία, τα οχήματα μπορούν να πληρούν τις προϋποθέσεις για εξαγωγή στην Ευρωπαϊκή Ένωση στο πλαίσιο του A.TR, μειώνοντας την έκθεση σε δασμούς που επιβάλλονται στις άμεσες εισαγωγές από την Κίνα.
Η εσωτερική πολιτική ενισχύει αυτή τη δυναμική. Τα οχήματα που κατασκευάζονται στην Τουρκία δεν υπόκεινται στον πρόσθετο δασμό 40% που επιβάλλεται στις άμεσες εισαγωγές κινεζικών αυτοκινήτων στην τουρκική αγορά. Η τοπική παραγωγή βοηθά στη σταθεροποίηση των τιμών, διατηρώντας παράλληλα προστατευτικά εμπόδια.
Το αντάλλαγμα είναι ορατό στην εγχώρια αγορά. Η αυξημένη συνδεδεμένη παραγωγή στην Κίνα ασκεί πρόσθετη πίεση στους εγχώριους κατασκευαστές, συμπεριλαμβανομένου του αναδυόμενου τομέα ηλεκτρικών οχημάτων της Τουρκίας. Η ίδια στρατηγική που διευρύνει τα εξωτερικά περιθώρια ελιγμών εντείνει επίσης τον ανταγωνισμό στην εγχώρια αγορά. Η διαχείριση αυτής της έντασης είναι μέρος του υπολογισμού.
Για την Άγκυρα, η επένδυση φέρνει τεχνολογία και κλίμακα. Για το Πεκίνο μειώνει τον δασμολογικό κίνδυνο. Για την Ευρώπη, περιπλέκει την επιβολή χωρίς να παραβιάζει τις υφιστάμενες συμφωνίες. Τίποτα από αυτά δεν παρακάμπτει την Τελωνειακή Ένωση. Αυτό προκύπτει από τη δομή της.
Η γεωγραφία ως μοχλός πίεσης μέσω του Μεσαίου Διαδρόμου
Από το 2022, οι εμπορικές οδοί της βόρειας Ευρασίας που διέρχονται από τη Ρωσία ενέχουν υψηλότερο πολιτικό και οικονομικό κίνδυνο. Η έκθεση σε κυρώσεις και το αυξανόμενο κόστος ασφάλισης έχουν αλλάξει τους εταιρικούς υπολογισμούς σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο τα αγαθά διακινούνται μεταξύ Κίνας και Ευρώπης.
Ο όγκος εμπορευματικών μεταφορών κατά μήκος του Μεσαίου Διαδρόμου έχει αυξηθεί απότομα, σημειώνοντας αύξηση περίπου 60% σε ετήσια βάση από το 2024. Η διαδρομή μέσω της Κεντρικής Ασίας, της Κασπίας και της Τουρκίας δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως έκτακτη ανάγκη. Έχει ενταχθεί στον κύριο σχεδιασμό της εφοδιαστικής αλυσίδας.
Η πρωτοβουλία «Διαδρομή για Διεθνή Ειρήνη και Ευημερία» που υποστηρίχθηκε από τον Τραμπ το 2025 επιδιώκει να σταθεροποιήσει το τμήμα του Καυκάσου μέσω της Αρμενίας και του Αζερμπαϊτζάν. Η συζήτηση για τον Διάδρομο Ζενγκέζουρ και τις εναλλακτικές ρυθμίσεις διέλευσης στη νότια Αρμενία υπογραμμίζει τα σημεία όπου ο διάδρομος παραμένει πιο ευαίσθητος. Η σταθερότητα σε αυτό το στενό τμήμα καθορίζει εάν η Τουρκία λειτουργεί ως πύλη προς την Ευρώπη ή κινδυνεύει να γίνει σημείο συμφόρησης.
Για το Πεκίνο, ο διάδρομος διευρύνει την έκθεση. Για την Άγκυρα ενισχύει την μόχλευση. Για την Ευρώπη εμβαθύνει την αλληλεξάρτηση. Οι υποδομές σε αυτό το πλαίσιο έχουν λιγότερο να κάνουν με το κύρος και περισσότερο με τη μείωση του κινδύνου διαταραχών.
Απαλλαγείτε από το ρίσκο χωρίς να κόψετε τους δεσμούς
Η πολιτική της Ουάσινγκτον για την Κίνα επικεντρώνεται στην μείωση του κινδύνου, στους ελέγχους των εξαγωγών και στους περιορισμούς στις ευαίσθητες τεχνολογίες. Η μείωση του κινδύνου δεν σημαίνει αποσύνδεση. Στόχος είναι η μείωση της ευπάθειας χωρίς να διακοπούν οι οικονομικοί δεσμοί.
Η προσέγγιση της Άγκυρας εντάσσεται σε αυτή τη διάκριση. Η μεταποίηση στην Τουρκία δεν εξαλείφει τις κινεζικές συνδέσεις, αλλά μεταφέρει τμήματα της αλυσίδας εφοδιασμού σε μια οικονομία του ΝΑΤΟ και κατανέμει τον κίνδυνο σε όλες τις δικαιοδοσίες.
Παρ' όλα αυτά, ο έλεγχος αυξάνεται. Η οικονομική συνεργασία πρέπει να παραμείνει σαφώς βιομηχανική και να αποφεύγει τομείς που είναι πιθανό να προκαλέσουν διαφορές στον έλεγχο των εξαγωγών. Το περιθώριο για λανθασμένους υπολογισμούς είναι στενό και πιέσεις μπορούν να προκύψουν τόσο από την Ουάσινγκτον όσο και από το Πεκίνο.
Οι στενότεροι οικονομικοί δεσμοί με την Κίνα αυξάνουν την πιθανότητα δυτικής αντίδρασης, όπως ακριβώς και η προσκόλληση στη δυτική χρηματοδότηση και ασφάλεια περιορίζει το πόσο μακριά μπορεί να κινηθεί η Άγκυρα. Η παραμονή μεταξύ συστημάτων σπάνια είναι άνετη και απαιτεί σταθερή προσαρμογή μαζί με την προθυμία να απορροφηθούν οι τριβές από περισσότερες από μία κατευθύνσεις.
Εάν η Ευρωπαϊκή Ένωση αυστηροποιήσει την επιβολή στο πλαίσιο της Τελωνειακής Ένωσης, εάν οι κανόνες προέλευσης ερμηνευθούν πιο στενά, εάν η πρόσβαση σε ρευστότητα σε δολάρια ή σε συναλλαγές που βασίζονται σε SWIFT γίνει υπό όρους, ο χώρος ελιγμών θα συρρικνωθεί. Εάν η σταθερότητα αποδυναμωθεί κατά μήκος του Μεσαίου Διαδρόμου, θα περιοριστεί και η υλικοτεχνική δυνατότητα για βαθύτερη εμπλοκή.
Η θέση της Τουρκίας συνδέεται επομένως λιγότερο με τη ρητορική και περισσότερο με τη συνέχιση της λειτουργίας αυτών των τεχνικών πλαισίων. Όσο τα εμπορικά καθεστώτα, τα χρηματοοικονομικά κανάλια και οι οδοί διαμετακόμισης παραμένουν ανοιχτά, η Άγκυρα μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί σε όλα τα συστήματα. Όταν αυτά τα πλαίσια σκληρυνθούν, το περιθώριο για ισορροπία θα στενέψει μαζί τους.
Πηγή: bosphorusnews.com
.gif)
0 Σχόλια