Δυτικά Βαλκάνια και η κλιμάκωση των εντάσεων στη Μέση Ανατολή

Στα Δυτικά Βαλκάνια, το δίλημμα ασφάλεια ενισχύεται από δομικούς πολλαπλασιαστές ενώ τα μίση και τα εθνοτικά πάντα σιγοβραίνονται εδώ και χρόνια

Η Σερβία προετοιμάζεται για πιθανή επίθεση από τη συμμαχία Κροατίας-Αλβανίας-Κοσυσυφοπεδίου, αποκάλυψε μόλις πριν από μερικές ημέρες ο Σέρβος πρόεδρος Α. Μπούτσιτς.

Ο ίδιος δήλωσε ότι το Βελιγράδι παρακολουθεί στενά τη στρατιωτική συνεργασία μεταξύ Κροατίας, Αλβανίας και Κοσσυφοπεδίου, ισχυριζόμενος ότι η Σερβία προετοιμάζεται για μια πιθανή επίθεση. «Περιμένουν μια ευνοϊκή στιγμή, σύμφωνα με το διεθνές μέσο.

«Εμείς προετοιμαζόμαστε για την επίθεσή τους», δήλωσε ο Μπούτσιτς σε συνέντευξή του στο Ραδιοτηλεοπτικό Κέντρο της Σερβίας (RTS).

Τα σχολεία του αναφέρθηκαν σε τριμερή διακήρυξη για αμυντική συνεργασία που υπέγραψαν στην Κροατία, η Αλβανία και το Κοσσυφοπέδιο στα Τίρανα στις 18 Μαρτίου 2025, με στόχο την ενίσχυση της συνεργασίας στον τομέα της ασφάλειας και της στρατιωτικής διαλειτουργικότητας.

Σίγουρα υπάρχει μεγάλο παρασκήνιο στα Βαλκάνια και ειδικά στην περιοχή του τριγώνου Κοσσόβου, Σκοπίων, Αλβανίας.

Με αφορμή τον πόλεμο στο Ιράν, την επέκταση του στη Μέση Ανατολή και τις κινήσεις της Τουρκίας στα Βαλκάνια στο ινστιτούτο γwarsawinstitute.org, αναφέρει ουσιαστικά ότι «φωτιά» σε Ιράν και Μέση Ανατολή, μπορεί να φτάσει στα Δυτικά Βαλκάνια.

Η κλιμάκωση των εντάσεων μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών, του Ισραήλ και του Ιράν βρήκε γρήγορα πολιτική απήχηση στα Δυτικά Βαλκάνια.


Οι αντιδράσεις από κυβερνήσεις σε όλη την περιοχή καταδεικνύουν πόσο στενά η περιοχή παραμένει συνδεδεμένη με μεγαλύτερες γεωπολιτικές αντιπαλότητες.

Η ευαισθησία της περιοχής στις παγκόσμιες κρίσεις πηγάζει από την ιδιαίτερη φύση της πολιτικής της τάξης, όπου δύο επίπεδα έντασης επικαλύπτονται: η ισχυρή επιρροή από εξωτερικές δυνάμεις και μια ακόμη ατελής σταθεροποίηση μετά τις συγκρούσεις μετά τους πολέμους της δεκαετίας του 1990.

Υπό αυτές τις συνθήκες, οι διεθνείς αναφορές -συμπεριλαμβανομένων εκείνων στη Μέση Ανατολή-μεταφράζονται γρήγορα σε εσωτερικές πολιτικές διαμάχες και στη ρητορική των περιφερειακών ηγετών.

Το Φιλοατλαντικό Μπλοκ: Αλβανία και Κοσσυφοπέδιο
Η Αλβανία υιοθέτησε την πιο αποφασιστική θέση στην περιοχή. Ο Αλβανός πρωθυπουργός Έντι Ράμα εξέφρασε ανοιχτά την υποστήριξή του στις ενέργειες των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ, τονίζοντας την αλληλεγγύη των Τιράνων με τους εταίρους τους στο ΝΑΤΟ.

Αυτή η θέση αντικατοπτρίζει τόσο τον ισχυρό φιλοδυτικό προσανατολισμό της Αλβανίας όσο και τις τεταμένες σχέσεις της με τον Ιράν μετά την απόφαση των Τιράνων να φιλοξενήσουν μέλη της ιρανικής αντιπολιτευτικής ομάδας Mujahedin-e Khalq (MEK).

Η οργάνωση, η οποία αντιτίθεται στις αρχές της Τεχεράνης, λειτουργεί στην Αλβανία εδώ και χρόνια υπό την κρατική προστασία και παραμένει μια από τις βασικές πηγές έντασης μεταξύ Τιράνων και Ιράν.

Παρόμοια στάση τήρησαν και οι αρχές του Κοσσυφοπεδίου.

Η Κοσοβάρα Πρόεδρος Βιόσα Οσμάνι, υποστήριξε σαφώς τις ενέργειες των Ηνωμένων Πολιτειών, χαρακτηρίζοντάς τες ως μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας για τη διατήρηση της διεθνούς σταθερότητας.

Στην περίπτωση του Κοσσυφοπεδίου, αυτή η θέση αντικατοπτρίζει επίσης την έντονη εξάρτηση της χώρας από την πολιτική και στρατιωτική υποστήριξη των ΗΠΑ για την ασφάλεια της.

Σερβία: Το Κόστος της Στρατηγικής Ουδετερότητας
Ο Πρόεδρος Α.Βούτσις, απέφυγε να λάβει σαφή θέση και για τις δύο πλευρές της σύγκρουσης, τονίζοντας αντ' αυτού την ανάγκη για αποκλιμάκωση και μια διπλωματική λύση.

Η προσέγγιση του Βελιγραδίου αντικατοπτρίζει τη μακροχρόνια στρατηγική της Σερβίας για εξισορρόπηση μεταξύ διαφορετικών κέντρων εξουσίας.

Η χώρα διατηρεί ταυτόχρονα σχέσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση και τις Ηνωμένες Πολιτείες, διατηρώντας παράλληλα στενούς δεσμούς με τη Ρωσία και την Κίνα, προκειμένου να διατηρήσει υψηλό βαθμό πολιτικής αυτονομίας.

Η Σερβία διατηρεί επίσης σχέσεις με το Ιράν, το οποίο παραμένει μία από τις χώρες που δεν αναγνωρίζουν την ανεξαρτησία του Κοσσυφοπεδίου.

Αυτό εντάσσεται στην ευρύτερη διπλωματική στρατηγική του Βελιγραδίου. Ωστόσο, το κόστος αυτής της πολιτικής μπορεί να αυξηθεί στο τρέχον πολεμικό πλαίσιο.

Η αστάθεια στη Μέση Ανατολή και οι πιθανές αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας θα μπορούσαν να επηρεάσουν αρνητικά τις οικονομίες της περιοχής, αυξάνοντας την πίεση στα κράτη των Δυτικών Βαλκανίων να υιοθετήσουν σαφέστερες γεωπολιτικές ευθυγραμμίσεις.

Βοσνία-Ερζεγοβίνη:Ένα Κράτος παραλυμένο από Διαιρέσεις

Μια ακόμη πιο περίπλοκη κατάσταση μπορεί να παρατηρηθεί στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη. Λόγω της περίπλοκης θεσμικής δομής της χώρας και των βαθιών εθνοτικών διαιρέσεων, δεν έχει προκύψει μια θέση για τη σύγκρουση.

Οι πολιτικές αντιδράσεις παραμένουν κατακερματισμένες και αντανακλούν σε μεγάλο βαθμό τα εσωτερικά ρήγματα της χώρας. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι οι διεθνείς αξιολογήσεις, συμπεριλαμβανομένης της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, γίνονται γρήγορα μέρος των εσωτερικών πολιτικών διαφορών μεταξύ διαφορετικών κέντρων εξουσίας.

Οι περιφερειακοί παράγοντες παίζουν επίσης ρόλο στη διαμόρφωση της πολιτικής δυναμικής. Η Τουρκία, η οποία διατηρεί ισχυρούς πολιτικούς και οικονομικούς δεσμούς με τμήματα της πολιτικής ελίτ στο Σεράγεβο, παραμένει ένας από τους πιο σημαντικούς εξωτερικούς παράγοντες που επηρεάζουν την πολιτική συζήτηση της χώρας.

Περιφερειακές Επιπτώσεις

Η αποσταθεροποίηση της Μέσης Ανατολής αποτελεί μια ακόμη δοκιμασία για την ικανότητα της Ένωσης να διαμορφώνει την πολιτική απέναντι στα Δυτικά Βαλκάνια.

Οι διαφορετικές αντιδράσεις των κρατών στην περιοχή υποδηλώνουν ότι σε περιόδους κρίσης οι πολιτικές ελίτ στα Βαλκάνια συχνά προσανατολίζονται περισσότερο προς παγκόσμιους παράγοντες, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Τουρκία ή η Κίνα, παρά σε ένα συνεκτικό αμερικάνικο πλαίσιο πολιτικής.

Εάν οι εντάσεις στη Μέση Ανατολή συνεχίζονται, η γεωπολιτική πίεση στα κράτη των Δυτικών Βαλκανίων είναι πιθανό να αυξηθεί, εμβαθύνει περαιτέρω τις πολιτικές διαιρέσεις σε ολόκληρη την περιοχή», καταλήγει το ίδιο.

Οποιαδήποτε αφορμή ή «σπίθα» στην περιοχή μας άνω των ελληνικών Βορείων συνόρων, συνεπάγεται «φωτιά μεγάλη» με τη συνδρομή της Τουρκίας και του αλβανικού εθνικισμού, μετατρέποντας τα Βαλκάνια σε πυριτιδαποθήκη της Ευρώπης.

Πηγή:warsawinstitute.org