Xακάν Φιντάν: Η ανάρτηση που μαρτυρά την αναθεωρητική μεγαλομανία της Τουρκία

Η σημειολογία μιας σημαίας που “καταπίνει” γεωγραφίες δεν είναι ουδέτερη. Στη διπλωματία, ειδικά όταν μιλάμε για την τουρκική σχολή, οι εικόνες λειτουργούν ως “πολιτικό φυλλάδιο”:


Μια ανάρτηση του Τούρκου ΥΠΕΞ, Χακάν Φιντάν, ήταν αρκετή για να ανοίξει ξανά –και με τρόπο εκκωφαντικό– τη συζήτηση για τις νεο-οθωμανικές φιλοδοξίες της Άγκυρας. Η εικόνα που δημοσιοποίησε στον λογαριασμό του στο «X» παρουσιάζει έναν παγκόσμιο χάρτη, πάνω στον οποίο “απλώνεται” μια τεράστια τουρκική σημαία, καλύπτοντας τμήματα της Ελλάδας, την Κύπρο και χώρες της Μέσης Ανατολής. Το οπτικό μήνυμα είναι ωμό: η Τουρκία ως “σκέπη” και δύναμη επιβολής στον περίγυρό της.
Η εικόνα-μήνυμα και το “βάθος” της πρόκλησης

Δεν πρόκειται για μια «καλλιτεχνική επιλογή» ή για ένα αθώο γραφιστικό. Η σημειολογία μιας σημαίας που “καταπίνει” γεωγραφίες δεν είναι ουδέτερη. Στη διπλωματία, ειδικά όταν μιλάμε για την τουρκική σχολή, οι εικόνες λειτουργούν ως “πολιτικό φυλλάδιο”:

Υπαινιγμός ιστορικής συνέχειας με αυτοκρατορικό αποτύπωμα (η σύγκριση με χάρτη Οθωμανικής Αυτοκρατορίας δεν βγαίνει τυχαία).

Με απλά λόγια: η Άγκυρα “μιλάει” με σύμβολα εκεί όπου δεν θέλει (ή δεν μπορεί) να μιλήσει με νομικά κείμενα.
Γιατί τώρα;

Το timing έχει ειδικό βάρος. Η ανάρτηση έρχεται σε περίοδο υψηλής έντασης στη Μέση Ανατολή, με την περιοχή να κινείται ακόμη στους μετασεισμούς της 7ης Οκτωβρίου και με τα μέτωπα να παραμένουν ανοιχτά. Σε τέτοιες φάσεις, η Τουρκία επιχειρεί συστηματικά να εμφανιστεί ως:

αναγκαίος “παίκτης” για Δύση και Ανατολή,


περιφερειακή δύναμη-ρυθμιστής,


προστάτης/κηδεμόνας σε έναν χώρο που θεωρεί ιστορικά “ζώνη ευθύνης”.

Η εικόνα, λοιπόν, δεν απευθύνεται μόνο στο εσωτερικό ακροατήριο. Είναι και “σήμα” προς τρίτους: η Τουρκία θέλει ρόλο, χώρο και αναγνώριση – ακόμη κι αν αυτό περνά πάνω από κυριαρχίες άλλων.

Τι σημαίνει για Ελλάδα και Κύπρο

Το πρόβλημα δεν είναι η ανάρτηση καθαυτή. Το πρόβλημα είναι ότι κουμπώνει πάνω σε μια σταθερή στρατηγική: “Γαλάζια Πατρίδα”, πίεση στο Αιγαίο, εργαλειοποίηση μεταναστευτικού, παρεμβάσεις σε Συρία–Ιράκ, παιχνίδι ισορροπιών στη Λιβύη, και διαρκής προσπάθεια να εμφανιστεί η Κύπρος ως “αμφισβητούμενη”.

Η Αθήνα και η Λευκωσία οφείλουν να διαβάζουν τέτοιες κινήσεις ως ένδειξη προθέσεων και όχι ως επικοινωνιακό πυροτέχνημα. Όταν ένας ΥΠΕΞ ανεβάζει εικόνα με τη σημαία του να “σκεπάζει” άλλες χώρες, δεν μιλάμε για λάθος αισθητικής: μιλάμε για πολιτική ταυτότητα.
Το συμπέρασμα

Η ανάρτηση Φιντάν λειτουργεί σαν καθρέφτης: δείχνει πώς θέλει να βλέπει η Τουρκία τον εαυτό της – και πώς θέλει να τη συνηθίσουν να τη βλέπουν οι άλλοι. Και εδώ είναι η παγίδα: ο αναθεωρητισμός, όταν ντύνεται με εικόνες και επαναλαμβάνεται, επιχειρεί να γίνει “κανονικότητα”.

Για την Ελλάδα και την Κύπρο, το ζητούμενο είναι ένα: να μην περάσει η κανονικοποίηση. Με διπλωματική εγρήγορση, καθαρά μηνύματα αποτροπής και σταθερή υπενθύμιση ότι τα σύνορα, η κυριαρχία και το Διεθνές Δίκαιο δεν είναι υλικό για γραφιστικά “όνειρα αυτοκρατορίας”

Πηγή:geopolitico.gr