Δύο χρόνια μετά τον θάνατο του Αλεξέι Ναβάλνι σε ρωσική φυλακή, πέντε ευρωπαϊκές χώρες επιβεβαίωσαν μέσω ανεξάρτητων εξετάσεων ότι δηλητηριάστηκε. Αναλύσεις βιολογικών δειγμάτων του Ναβάλνι, που διεξήχθησαν από πολλά ανεξάρτητα εργαστήρια, αποκάλυψαν ίχνη επιβατιδίνης - μιας θανατηφόρας νευροτοξίνης που προέρχεται από ένα είδος βατράχου της Νότιας Αμερικής και τώρα παράγεται συνθετικά.
Γιατί η Ρωσία να χρησιμοποιήσει ένα εξωτικό δηλητήριο για να δολοφονήσει έναν φυλακισμένο ηγέτη της αντιπολίτευσης; Και α αντιμετωπίσει η Μόσχα τυχόν συνέπειες για πιθανή παραβίαση των διεθνών συμβάσεων για τα όπλα;
Ο τρόπος θανάτου του Ναβάλνι στη φυλακή ήταν σύμφωνος με δηλητηρίαση από επιβατιδίνη, αλλά λίγοι ειδικοί θα είχαν μαντέψει ότι αυτή η εξωτική τοξίνη χρησιμοποιήθηκε για να τον σκοτώσει.
Ο τρόπος θανάτου του Ναβάλνι στη φυλακή ήταν σύμφωνος με δηλητηρίαση από επιβατιδίνη, αλλά λίγοι ειδικοί θα είχαν μαντέψει ότι αυτή η εξωτική τοξίνη χρησιμοποιήθηκε για να τον σκοτώσει.
Το δηλητήριο που σκότωσε τον Ναβάλνι δεν αφήνει καμία αμφιβολία ότι δολοφονήθηκε. «Αν βρίσκεστε σε στρατόπεδο συγκέντρωσης στη βόρεια Ρωσία, δεν υπάρχουν βάτραχοι από τις ζούγκλες της Νότιας Αμερικής. Επομένως, σαφώς, δεν υπάρχει καν πιθανότητα ότι αυτό θα μπορούσε να ήταν, ας πούμε, τυχαία έκθεση», «είναι σαφές ότι κάποιος τον δολοφόνησε».
Η επιβατιδίνη, η οποία βρίσκεται σε ένα είδος βατράχου της Νότιας Αμερικής, συντίθεται πλέον σε εργαστήρια — συμπεριλαμβανομένου του Κρατικού Ινστιτούτου Έρευνας Οργανικής Χημείας και Τεχνολογίας της Ρωσίας (GosNIIOKhT). Αν και οι επιστήμονες κάποτε ήλπιζαν να την αναπτύξουν σε παυσίπονο, η ουσία αποδείχθηκε πολύ τοξική για ιατρική χρήση.
Όπως και ο Novichok, ο νευροτοξικός παράγοντας που χρησιμοποιήθηκε για να δηλητηριάσει τον Navalny το 2020, η επιβατιδίνη διαταράσσει το νευρικό σύστημα του σώματος, οδηγώντας σε παράλυση, σπασμούς και αναπνευστική ανεπάρκεια. «Παρόλο που οι τοξικοί μηχανισμοί είναι διαφορετικοί, λειτουργούν στο ίδιο πράγμα: την νευρική αγωγιμότητα. Έτσι, τα συμπτώματα θα ήταν τα ίδια ή πολύ παρόμοια», εξηγεί ο Blum. «Στο τέλος, λόγω της παράλυσης, πεθαίνεις από αναπνευστική ανεπάρκεια. Δεν μπορείς πλέον να αναπνεύσεις».
Η επιβατιδίνη είναι δύσκολο και δαπανηρό να συντεθεί, γεγονός που την καθιστά ακατάλληλο χημικό πολεμικό παράγοντα για στρατιωτικές επιχειρήσεις. Αλλά οι στοχευμένες δολοφονίες είναι μια διαφορετική ιστορία. «Αν χρειάζεσαι μόνο 10 χιλιοστόγραμμα, ποιος νοιάζεται για το κόστος;» ρωτάει.
Τι ώθησε τις ρωσικές αρχές να χρησιμοποιήσουν επιβατιδίνη παραμένει ασαφές. Επειδή η επιβατιδίνη δεν διασπάται στο σώμα, είναι πιο εύκολο να ανιχνευθεί από άλλες τοξίνες. Αν η επιλογή του δηλητηρίου είχε σκοπό να στείλει κάποιο μήνυμα - εν μέρει επειδή οι ρωσικές αρχές αρχικά αρνήθηκαν να παραδώσουν τη σορό του Ναβάλνι στην οικογένειά του. Τομσχέδιο ήταν να μην αναλυθούν ποτέ δείγματα.
Μια παρόμοια θεωρία εμφανίστηκε μετά την επιβίωση του Ναβάλνι από τη δηλητηρίαση με Νόβιτσοκ το 2020. «Έπρεπε να πεθάνει σε εκείνο το αεροπλάνο ». «Είναι διαφορετικό από κάποιες άλλες περιπτώσεις, όπως του Λιτβινένκο με το πολώνιο». «Αυτό ήταν πιθανώς ένα μήνυμα προς τη ρωσική διασπορά στο Ηνωμένο Βασίλειο: "Θα σας πιάσουμε. Δεν μπορείτε να μας ξεφύγετε εδώ"».
Οι πέντε ευρωπαϊκές χώρες που επιβεβαίωσαν την ύπαρξη δηλητηρίου που χρησιμοποιήθηκε για τη δολοφονία του Ναβάλνι — το Ηνωμένο Βασίλειο, η Σουηδία, η Γαλλία, η Γερμανία και η Ολλανδία — κατηγόρησαν τη Μόσχα ότι παραβίασε τόσο τη Σύμβαση για τα Χημικά Όπλα όσο και τη Σύμβαση για τα Βιολογικά και Τοξικά Όπλα. Η Ρωσία αρνήθηκε επίσημα τους ισχυρισμούς σε σημείωμα προς την Τεχνική Γραμματεία του ΟΑΧΟ. Ταυτόχρονα, ο μόνιμος εκπρόσωπος της Μόσχας στον οργανισμό, Βλαντιμίρ Ταραμπρίν, υποστήριξε ότι η επιβατιδίνη δεν εμπίπτει στην εντολή του εποπτικού φορέα για τα χημικά όπλα.
Σε αντίθεση με το Novichok, το οποίο η Σοβιετική Ένωση ανέπτυξε ως χημικό όπλο, η επιβατιδίνη δεν περιλαμβάνεται στον Κατάλογο Ελέγχου του OPCW. Η Σύμβαση για τα Χημικά Όπλα έχει ένα κριτήριο γενικής χρήσης για τέτοιες περιπτώσεις.
Η επιβατιδίνη τελικά εμπίπτει και στις δύο συμβάσεις, χαρακτηριζόμενη ως τοξίνη και χημική ουσία. Ωστόσο, ο Blum θεωρεί τη Σύμβαση για τα Βιολογικά και Τοξικά Όπλα «ασθενέστερη» επειδή δεν διαθέτει φορέα εφαρμογής.
Ενώ οι ειδικοί διαφωνούν σχετικά με το εάν η Σύμβαση για τα Χημικά Όπλα είναι το σωστό «εργαλείο» για τη δίωξη μιας κρατικά χρηματοδοτούμενης δολοφονίας, ο Μπλουμ υποστηρίζει ότι αυτή δεν είναι η μόνη κατηγορία που αντιμετωπίζει η Ρωσία. «Η κατηγορία είναι ότι εξακολουθούν να έχουν ένα συνεχιζόμενο πρόγραμμα χημικών όπλων», εξηγεί. «Σύμφωνα με τη Σύμβαση για τα Χημικά Όπλα, η ανάπτυξη αυτών των όπλων - όχι μόνο η παραγωγή και η χρήση τους, αλλά και η ανάπτυξή τους - είναι παράνομη».
Το να ρίχνεται φως στα δηλητήρια που χρησιμοποιήθηκαν εναντίον του Ναβάλνι στέλνει ένα σημαντικό μήνυμα. Ωστόσο, αμφιβάλλει ότι η Ρωσία θα αντιμετωπίσει πραγματικές πολιτικές συνέπειες. Οι αξιωματούχοι του Κρεμλίνου «απλώς δεν ενδιαφέρονται» για τους νομικούς κινδύνους και τους κινδύνους για τη φήμη που προκύπτουν από τη δηλητηρίαση πολιτικών αντιπάλων και την παραβίαση διεθνών συνθηκών. Το Κρατικό Ινστιτούτο Έρευνας Οργανικής Χημείας και Τεχνολογίας της Ρωσίας, το οποίο συνθέτει επιβατιδίνη, υπόκειται ήδη σε διεθνείς κυρώσεις με προφανώς μικρό αποτρεπτικό αποτέλεσμα.
«Στο τέλος, θα υπάρξει κάποια διπλωματική αντιπαράθεση — κατηγορίες, αντκατηγορίες — και πιθανότατα, αυτό θα είναι όλο».
Πηγή:meduza.io
.gif)
0 Σχόλια