Πώς Στρατολογούνται οι Κατάσκοποι

Οι υπηρεσίες ακολουθούν μια εξαιρετικά δομημένη και ψυχολογικά προσανατολισμένη διαδικασία για τη στρατολόγηση κατασκόπων, γνωστή ως «Κύκλος Στρατολόγησης» (Recruitment Cycle) . Η διαδικασία αυτή δεν βασίζεται στην τύχη, αλλά σε μια μεθοδική προσέγγιση που αποσκοπεί στον εντοπισμό, την αξιολόγηση και την τελική χειραγώγηση ατόμων που κατέχουν πολύτιμες πληροφορίες.


1. Ο Κύκλος Στρατολόγησης (SADRAT)

Οι περισσότερες υπηρεσίες, όπως η CIA (χρησιμοποιώντας το ακρωνύμιο SADRAT), ακολουθούν έξι βασικά στάδια:

Εντοπισμός (Spotting): Προσδιορισμός ατόμων που έχουν πρόσβαση σε πληροφορίες, άτομα ή θέματα ενδιαφέροντος. Οι «στόχοι» δεν είναι υψηλού επιπέδου αξιωματούχοι· μπορεί να είναι άτομα με μελλοντική προοπτική ανέλιξης.


Αξιολόγηση (Αξιολόγηση): Συλλογή λεπτομερειών για τον στόχο, όπως η οικογενειακή κατάσταση, τα οικονομικά προβλήματα, οι πολιτικές πεποιθήσεις και οι ψυχολογικές αδυναμίες (π.χ. αλκοόλ, τζόγος, μοιχεία).


Ανάπτυξη (Ανάπτυξη): Καλλιέργεια μιας σχέσης εμπιστοσύνης. Οι συναντήσεις γίνονται σταδιακά πιο ιδιωτικές και ο στόχος δένεται συναισθηματικά με τον χειριστή, συχνά χωρίς να συνειδητοποιεί ότι πρόκειται για πράκτορα πληροφορίες.


Στρατολόγηση (Recruitment): Η επίσημη πρόταση συνεργασίας. Χρησιμοποιείται ένα συγκεκριμένο κίνητρο που έχει εντοπιστεί στο στάδιο της αξιολόγησης.


Χειρισμός (Handling): Η φάση όπου ο στρατολογημένος πλέον πράκτορας παρέχει πληροφορίες στην καθοδήγηση του αξιωματικού πληροφοριών.


Τερματισμός (Termination): Η διακοπή της σχέσης όταν ο πράκτορας δεν είναι πλέον χρήσιμος ή όταν ο κίνδυνος αποκάλυψης γίνει πολύ μεγάλος.
2. Κίνητρα Στρατολόγησης: Το Μοντέλο MICE

Παραδοσιακά, η στρατολόγηση βασίζεται στο ακρωνύμιο MICE , το οποίο αντιπροσωπεύει τους τέσσερις πυλώνες των ανθρώπινων κινήτρων για προδοσία:

Χρήμα (Χρήμα): Οικονομική ανάγκη ή απάντηση. Θεωρείται το πιο συχνό αλλά και το λιγότερο αξιόπιστο κίνητρο μακροπρόθεσμα.


Ideology (Ιδεολογία): Η επιθυμία υποστήριξης μιας ξένης δύναμης λόγω πολιτικών ή θρησκευτικών πεποιθήσεων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η Ana Montes, η οποία κατασκόπευε υπέρ της Κουβάς αποκλειστικά για ιδεολογικούς λόγους.


Coercion/Compromise (Εξαναγκασμός/Συμβιβασμός): Εκβιασμός μέσω προσωπικών μυστικών ή εγκληματικών ενεργειών (η γνωστή «παγίδα μελιού» ή kompromat).


Ego/Extortion (Εγώ/Εκδίκηση): Η ανάγκη για αναγνώριση, δύναμη ή η επιθυμία εκδίκησης κατά του εργοδότη (π.χ. ο Joshua Schulte που διέρρευσε εργαλεία της CIA λόγω εργασιακών διαφορών).
3. Η Σύγχρονη Προσέγγιση: Το Μοντέλο RASCLS

Με την εξέλιξη της ψυχολογίας, οι υπηρεσίες υιοθέτησαν το μοντέλο RASCLS , βασισμένο στις αρχές επιρροής του Robert Cialdini:

Reciprocation (Αμοιβαιότητα): Ο αξιωματικός προσφέρει κάτι στον στόχο (χάρη, δώρο), δημιουργώντας την υποχρέωση να το ανταποδώσει.


Αρχή (Αυθεντία): Εκμετάλλευση της τάσης των ανθρώπων να υπακούουν σε άτομα που επιδεικνύουν γνώση ή εξουσία.

Scarcity (Σπανιότητα): Δημιουργία της αίσθησης ότι η προσφερόμενη ευκαιρία ή η σχέση είναι μοναδική και περιορισμένη.

Commitment/Consistency (Δέσμευση/Συνέπεια) .

Liking (Συμπάθεια): Χρήση κολακείας και δημιουργία τεχνητών κοινών ενδιαφερόντων για την οικοδόμηση φιλίας.

Κοινωνική Απόδειξη (Κοινωνική Απόδειξη): Η χρήση της επιρροής τρίτων για να πει ο στόχος ότι η απόφασή του είναι σωστή.
4. Τεχνικές Επιχειρησιακής Δράσης (Tradecraft)

Για την επιτυχία της στρατολόγησης και της επικοινωνίας ειδικές τεχνικές:

Elicitation (Απόσπαση Πληροφοριών): Μια λεπτή μορφή κοινωνικής μηχανικής όπου, μέσα από μια φαινομενική αθώα συζήτηση, ο αξιωματικός οδηγεί τον στόχο να αποκαλύψει ευαίσθητες πληροφορίες χωρίς να το καταλάβει.

False Flag (Ψεύτικη Σημαία): Ο στόχος πείθεται ότι εργάζεται για μια φιλία χώρα ή έναν διεθνή οργανισμό, προκειμένου να ξεπεραστούν τυχόν ιδεολογικοί ενδοιασμοί.

Dead Drops (Νεκρά Σημεία): Μέθοδος ανταλλαγής πληροφοριών και χρημάτων σε προκαθορισμένες κρυφές τοποθεσίες (π.χ. κάτω από μια πέτρα ή μέσα σε μια σχισμή τοίχου), ώστε να αποφεύγεται η άμεση επαφή.

Brush Contacts (Επαφές «Βουρτσίσματος»): Στιγμιαίες συναντήσεις σε δημόσιους χώρους για την ταχεία ανταλλαγή αντικειμένων (π.χ. αλλαγή όμοιων τσαντών σε ένα σούπερ μάρκετ).

Οι σύγχρονες υπηρεσίες συνδυάζουν αυτές τις κλασικές μεθόδους με την προηγμένη τεχνολογία, όπως η παρακολούθηση ψηφιακών ιχνών (UEBA – User and Entity Behavior Analytics) για τον εντοπισμό εσωτερικών απειλών, καθιστώντας το πεδίο της κατασκοπείας μια διαρκή μάχη μεταξύ ανθρώπινης ψυχολογίας και τεχνολογικής επιτήρησης.

Πηγή:the-undercover-journal.com