Tουρκία: Στοχοποίηση Εξόριστου Δημοσιογράφου στη Σουηδία

Μυστικό Σχέδιο της Τουρκίας για Παράκαμψη των Κανόνων της INTERPOL και Στοχοποίηση Εξόριστου Δημοσιογράφου στη Σουηδία

Ένα απόρρητο υπόμνημα που εκδόθηκε από τη Γενική Διεύθυνση Ασφαλείας της Τουρκίας (Emniyet) αποκαλύπτει μυστικές προσπάθειες να παρακαμφθούν οι κανόνες της INTERPOL, με στόχο την έκδοση διεθνούς εντάλματος σύλληψης (Red Notice) εναντίον Τούρκου δημοσιογράφου που ζει εξόριστος και έχει λάβει άσυλο στη Σουηδία.

Το εμπιστευτικό υπόμνημα, που έλαβε στη διάθεσή του το Nordic Monitor, φέρει την υπογραφή του Ισκεντέρ Γκιουράι Κεσκίν, αναπληρωτή επικεφαλής του Τμήματος INTERPOL, Europol της Emniyet. Φέρει ημερομηνία 18 Ιουνίου και διανεμήθηκε σε βασικούς τουρκικούς κρατικούς θεσμούς, συμπεριλαμβανομένων της μυστικής υπηρεσίας πληροφοριών, του Υπουργείου Δικαιοσύνης και των γραφείων των γενικών εισαγγελέων σε τρεις επαρχίες.

Ο στόχος που κατονομάζεται στο υπόμνημα είναι ο Λεβέντ Κενέζ, δημοσιογράφος που ζει στη Στοκχόλμη και είναι αρχισυντάκτης του Nordic Monitor. Ο Κενέζ αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την Τουρκία το 2016, όταν εκδόθηκε ένταλμα σύλληψης σε βάρος του με κατασκευασμένες κατηγορίες. Πρώην αρχισυντάκτης της πλέον ανενεργής εφημερίδας Meydan, συνεχίζει τη δημοσιογραφική του δραστηριότητα στην εξορία, παρά τις διαρκείς απειλές από τις τουρκικές αρχές, που περιλαμβάνουν και παράνομη παρακολούθηση του σπιτιού του στη Σουηδία.

Η INTERPOL Έχει Απορρίψει Επανειλημμένα Τουρκικά Αιτήματα

Το υπόμνημα αναγνωρίζει ότι η INTERPOL έχει επαναλαμβανόμενα απορρίψει τα αιτήματα της Τουρκίας να εκδώσει Red Notices για επικριτές που συνδέονται με το κίνημα Γκιουλέν, κρίνοντας ότι αυτά έχουν πολιτικά κίνητρα και παραβιάζουν το καταστατικό της, το οποίο απαγορεύει την ανάμιξη σε ζητήματα πολιτικού, στρατιωτικού, θρησκευτικού ή φυλετικού χαρακτήρα.

Το κίνημα Γκιουλέν, το οποίο αντιτίθεται στην κυβέρνηση του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάνκαι έχει επικρίνει την πολιτική του για τα ανθρώπινα δικαιώματα, τη διαφθορά και την υποστήριξη ριζοσπαστικών τζιχαντιστικών ομάδων, έχει χαρακτηριστεί «τρομοκρατική οργάνωση» από την Άγκυρα μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα του 2016, το οποίο θεωρείται από πολλούς «ψευδής σημαία» που οργανώθηκε από την ίδια την κυβέρνηση Ερντογάν.

Ωστόσο, το κίνημα, που ξεκίνησε τη δεκαετία του 1960 ως κοινοτική πρωτοβουλία εμπνευσμένη από τον μουσουλμάνο κληρικό Φετουλάχ Γκιουλέν, δεν έχει ποτέ εμπλακεί σε βίαιες ενέργειες. Καμία δημοκρατική χώρα δεν το αναγνωρίζει ως τρομοκρατική οργάνωση. Τόσο το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ) όσο και φορείς του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα έχουν εκδώσει πολλαπλές αποφάσεις κατά της Τουρκίας, επικαλούμενοι σοβαρές παραβιάσεις νομικών δικαιωμάτων και δίκαιης δίκης για άτομα που κατηγορούνται για δεσμούς με το κίνημα.

Παρόλο που η Τουρκία είναι συμβαλλόμενο μέρος σε διεθνείς συνθήκες για τα ανθρώπινα δικαιώματα, η κυβέρνηση Ερντογάν αρνείται να λάβει διορθωτικά μέτρα για τις αδικίες εις βάρος των μελών του κινήματος.
Σχέδιο Παράκαμψης της Πολιτικής Διαλογής της INTERPOL

Η καταστολή συνεχίζεται αμείωτη: εκατοντάδες φερόμενοι υποστηρικτές του κινήματος Γκιουλέν συλλαμβάνονται σχεδόν κάθε εβδομάδα. Από το 2014, οι τουρκικές αρχές έχουν ασκήσει διώξεις σε περίπου 750.000 άτομα για υποτιθέμενους δεσμούς με το κίνημα.

Το υπόμνημα περιγράφει λεπτομερώς μια στρατηγική για να παρακαμφθούν οι μηχανισμοί πολιτικού ελέγχου της INTERPOL. Συγκεκριμένα, προτείνει οι τουρκικές αρχές να αποφεύγουν οποιαδήποτε αναφορά σε κατηγορίες σχετιζόμενες με το κίνημα Γκιουλέν ή την «τρομοκρατία» στις αιτήσεις έκδοσης και Red Notice, προκειμένου να φαίνονται πιο αξιόπιστες.

Στην περίπτωση του Κενέζ, το υπόμνημα επικαλείται κατηγορία για «παράνομη απόκτηση ή διάδοση προσωπικών δεδομένων», βασισμένη σε άρθρο που δημοσίευσε.

Ένα συνημμένο screenshot στο έγγραφο απαριθμεί 11 εντάλματα σύλληψης σε βάρος του, μεταξύ των οποίων και ενεργό ένταλμα από το 73ο Πρωτοδικείο Ποινικών Υποθέσεων Άγκυρας (Απόφαση Νο 2023/767) για δύο κατηγορίες: «παράνομη απόκτηση ή διάδοση προσωπικών δεδομένων» και «συμμετοχή σε ένοπλη τρομοκρατική οργάνωση» (FETÖ/PDY).

Ο Κεσκίν συνιστά ρητά στις τουρκικές αρχές να αποκλείσουν οποιαδήποτε αναφορά σε τρομοκρατία ή στο κίνημα Γκιουλέν κατά την υποβολή αιτημάτων στην INTERPOL, καθώς αυτό θα μείωνε τον κίνδυνο απόρριψης. Προτείνει μάλιστα η τακτική αυτή να χρησιμοποιηθεί και σε άλλες υποθέσεις επικριτών της κυβέρνησης.
Παράκαμψη Μέσω Διμερών Συμφωνιών και Αποτυχημένα Αιτήματα Έκδοσης

Το υπόμνημα συστήνει επίσης την αξιοποίηση διμερών ή περιφερειακών συνθηκών έκδοσης, παρακάμπτοντας πλήρως τους μηχανισμούς της INTERPOL.

Ο Κενέζ υπήρξε στο παρελθόν στόχος τέτοιας προσπάθειας. Τον Δεκέμβριο του 2021, η Τουρκία υπέβαλε αίτημα έκδοσής του στη Σουηδία βάσει της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την Έκδοση. Ωστόσο, το Ανώτατο Δικαστήριο της Σουηδίας απέρριψε το αίτημα, κρίνοντας ότι οι κατηγορίες δεν πληρούσαν τα κριτήρια εγκληματικότητας σύμφωνα με το σουηδικό δίκαιο και ότι η έκδοσή του θα τον εξέθετε σε σοβαρό κίνδυνο πολιτικής δίωξης στην Τουρκία.

Το Δικαστήριο τόνισε ότι η δημοσιογραφική του εργασία, περιλαμβανομένης της θητείας του ως αρχισυντάκτη, δεν αποτελεί έγκλημα, ακόμη και αν συνδέεται με το κίνημα Γκιουλέν. Υπογράμμισε επίσης ότι η έκδοση απαγορεύεται όταν αφορά πολιτικές πεποιθήσεις, θρησκευτική πίστη ή κοινωνική ομάδα και ότι ο κίνδυνος δίωξης στην Τουρκία είναι καθοριστικός παράγοντας.
Μαζική Καταδίωξη Αντιφρονούντων

Παρά τις συνεχείς αποτυχίες σε χώρες με ανεξάρτητη δικαιοσύνη, η κυβέρνηση Ερντογάν συνεχίζει να καταδιώκει επικριτές στο εξωτερικό. Τον Ιούλιο του 2024, ο Τούρκος υπουργός Δικαιοσύνης Γιλμάζ Τουντς αποκάλυψε ότι η Τουρκία είχε υποβάλει 1.774 αιτήματα έκδοσης σε 119 χώρες, στοχεύοντας άτομα που συνδέονται με το κίνημα Γκιουλέν, τα περισσότερα απορρίφθηκαν.

Μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα του 2016, η Τουρκία είχε κατακλύσει τη βάση δεδομένων της INTERPOL με πολιτικά υποκινούμενα αιτήματα Red Notice, με αποτέλεσμα η Γραμματεία της INTERPOL να περιορίσει προσωρινά την πρόσβαση της Άγκυρας στα συστήματά της, για να προστατεύσει την ακεραιότητα του οργανισμού.
Καταδίωξη Δημοσιογράφων και Αντιφρονούντων στο Εξωτερικό

Το διαρρεύσαν υπόμνημα αποδεικνύει ότι οι τουρκικές αρχές χρησιμοποιούν συστηματικά κατασκευασμένες κατηγορίες για να παρενοχλούν δημοσιογράφους, ακτιβιστές ανθρωπίνων δικαιωμάτων και πολιτικούς αντιπάλους στο εξωτερικό, διαστρεβλώνοντας δικαστικά έγγραφα και εργαλειοποιώντας διεθνείς θεσμούς προκειμένου να φιμώσουν επικριτές και να επεκτείνουν την επιρροή τους πέρα από τα τουρκικά σύνορα.

Πηγή: meforum.org