Την 26 Ιουλίου 2025 ξεκινησε στην Κωνσταντινούπολη, υπό την αιγίδα του Υπουργού Εξωτερικών της Τουρκίας Hakan Fidan, η πρώτη συνάντηση της Πλατφόρμας Ειρήνης των Βαλκανίων – ενός νέου διπλωματικού εγχειρήματος με στόχο την ενίσχυση της εμπιστοσύνης, τη διεύρυνση της συνεργασίας και την ανάδειξη της Τουρκίας ως στρατηγικού διαμεσολαβητή στην περιοχή.
Στο άτυπο αυτό φόρουμ αναμένεται να συμμετάσχουν οι Υπουργοί Εξωτερικών της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, του Μαυροβουνίου, του Κοσόβου, της Βόρειας Μακεδονίας και της Σερβίας, καθώς και ο Υφυπουργός Εξωτερικών από την Αλβανία, ανταποκρινόμενοι στο τουρκικό κάλεσμα για έναν νέο τύπο περιφερειακής ιδιοκτησίας στον διάλογο.
Ο Fidan αναμένεται να τονίσει ότι ο στόχος της πρωτοβουλίας είναι η παραγωγή βιώσιμων λύσεων σε περιφερειακά ζητήματα, η ενίσχυση της συνδεσιμότητας και η εμβάθυνση της συνεργασίας σε στρατηγικούς τομείς όπως η ενέργεια, οι μεταφορές, οι τηλεπικοινωνίες και η ασφάλεια.
Η Πλατφόρμα Ειρήνης των Βαλκανίων δεν είναι ένα μεμονωμένο εγχείρημα, αλλά εντάσσεται στο ευρύτερο πλέγμα πολυμερών πρωτοβουλιών που έχει αναλάβει η Τουρκία τα τελευταία χρόνια στην περιοχή. Οι τριμερείς διάλογοι Τουρκίας–Βοσνίας–Σερβίας και Τουρκίας–Βοσνίας–Κροατίας, όπως και η συμμετοχή της στον Νοτιοανατολικοευρωπαϊκό Συμβούλιο Συνεργασίας, επιβεβαιώνουν τη σταθερή επιδίωξη της Άγκυρας να λειτουργεί ως σταθεροποιητικός πυλώνας στα Βαλκάνια.
Παράλληλα, η Τουρκία έχει αναπτύξει ένα πολυεπίπεδο δίκτυο επιρροής, που επεκτείνεται πέρα από τη διπλωματία και καλύπτει βασικούς τομείς, όπως οικονομία, άμυνα, εκπαίδευση, ενέργεια κ.ά.
Η Άγκυρα προωθεί διμερείς συμφωνίες στρατιωτικής εκπαίδευσης και εξοπλισμών με χώρες των Δυτικών Βαλκανίων. Σε Κόσοβο και Βοσνία, το τουρκικό αποτύπωμα είναι αισθητό σε στρατιωτικές σχολές, αποστολές εκπαίδευσης και κοινές ασκήσεις. Παράλληλα, εταιρείες όπως η Aselsan και η Roketsan ενισχύουν τη διείσδυσή τους στις αγορές της περιοχής.
Τα ιδρύματα Yunus Emre Institute και Maarif Foundation διατηρούν δεκάδες σχολεία, πολιτιστικά κέντρα και πανεπιστημιακές συνεργασίες. Οι υποτροφίες σε τουρκικά πανεπιστήμια αποτελούν εργαλείο ήπιας ισχύος, με ιδιαίτερη στόχευση στις μουσουλμανικές κοινότητες της Αλβανίας, της Βοσνίας, του Κοσόβου και της Βόρειας Μακεδονίας.
Οι τουρκικές επενδύσεις αυξάνονται με σταθερό ρυθμό στους τομείς των υποδομών, της ενέργειας, των κατασκευών, του τραπεζικού τομέα και του τουρισμού. Η TAV Airports διαχειρίζεται τα αεροδρόμια σε Σκόπια και Πρίστινα, ενώ εταιρείες όπως η Limak και η Kolin συμμετέχουν σε έργα οδοποιίας και αστικής ανάπτυξης. Παράλληλα, η Ziraat Bankası επεκτείνει τη χρηματοπιστωτική της παρουσία στην περιφέρεια.
Η Τουρκία επιδιώκει να μετατραπεί σε ενεργειακό κόμβο για την ευρύτερη περιοχή, συνδέοντας τα Βαλκάνια με αγωγούς φυσικού αερίου και ηλεκτρικά δίκτυα. Οι ροές από Αζερμπαϊτζάν και Τουρκμενιστάν αποτελούν μέρος του στρατηγικού σχεδιασμού της Άγκυρας, η οποία ενθαρρύνει τη διασύνδεση και μέσω έργων όπως ο TANAP και ο Balkan Stream.
Η Πλατφόρμα Ειρήνης των Βαλκανίων δεν είναι απλώς ένα νέο διπλωματικό φόρουμ· είναι η προσπάθεια της Άγκυρας να θεσμοθετήσει τον ρόλο της ως εγγυήτριας δύναμης στην περιοχή, αξιοποιώντας εργαλεία τόσο σκληρής όσο και ήπιας ισχύος.
Η Τουρκία επιδιώκει να δείξει ότι ο διάλογος και η συνεργασία μπορούν να οργανώνονται με πρωτοβουλία των ίδιων των χωρών της περιοχής, χωρίς αναγκαστική προσφυγή σε εξωτερικούς μεσολαβητές – στη βάση της ισοτιμίας, της συνυπευθυνότητας και της γεωπολιτικής αυτονομίας.
Ωστόσο, αυτή η φιλοδοξία συνοδεύεται από προκλήσεις: οι γεωπολιτικές ισορροπίες με την Ευρωπαϊκή Ένωση, τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και οι διμερείς εντάσεις με την Ελλάδα και η στάση της Άγκυρας στο Κυπριακό, επηρεάζουν την αντίληψη αξιοπιστίας της τουρκικής πολιτικής.
Η σημερινή συνάντηση στην Κωνσταντινούπολη μπορεί να εξελιχθεί σε κομβικό σημείο για την αναδιαμόρφωση της περιφερειακής διπλωματίας. Μέσω της Πλατφόρμας Ειρήνης, η Τουρκία επιδιώκει να συντονίσει, δικτυώσει και κεφαλαιοποιήσει την παρουσία της στα Βαλκάνια, στηριζόμενη σε ιστορικούς, πολιτισμικούς και γεωοικονομικούς δεσμούς.
Το εάν αυτή η πρωτοβουλία θα έχει ουσιαστικό αντίκτυπο ή θα περιοριστεί σε συμβολικό επίπεδο θα κριθεί από τη συνέπειά της, την αποδοχή των εταίρων και τη διαχείριση των γεωπολιτικών ανταγωνισμών που παραμένουν έντονοι στην περιοχή.
Πηγή: ibnaeu.com
.gif)
0 Σχόλια